ΑΝΤΙΦΩΝΗΣΙΣ
τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μιλήτου κ. Ἀποστόλου,
κατά τήν θείαν Λειτουργίαν τῆς Γ’ Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν,
ἐξ ἀφορμῆς τῆς περικοσμήσεως αὐτοῦ διά τῆς ἀνωτάτης τιμητικῆς διακρίσεως
τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ
ἐπί τῇ συμπληρώσει τεσσαράκοντα ἐτῶν Ἀρχιερατείας.
(Ἱερός Ναός Εὐαγγελιστρίας, Νέας Ἰωνίας-Βόλου, 15 Μαρτίου 2026)
***
Σεβασμιώτατε καί φίλτατε μοι, ἅγιε Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνάτιε, ἐκλεκτέ Ποιμενάρχα τῆς Ἱερᾶς ταύτης Ὁλκάδος,
Τιμιώτατοι Πρεσβύτεροι καί Διάκονοι,
Λαέ τοῦ Θεοῦ ἠγαπημένε,
Δυσκολεύομαι, καί τοῦτο δέν ἀποτελεῖ λεκτικήν ὑπερβολήν ἤ ρητορικόν σχῆμα, νά εὕρω τάς καταλλήλους λέξεις καί τάς ἁρμοζούσας ἐκφράσεις ὥστε νά διαζωγραφίσω τό μέγεθος τῆς συγκινήσεως ἀλλά καί τῆς εὐγνωμοσύνης μου πρός τόν Σεβασμιώτατον ἐκλεκτόν ἀδελφόν κ. Ἰγνάτιον διά τήν ἐξόχως τιμητικήν περικόσμησιν τῆς ἐλαχιστότητός μου, διά τῆς ἀνωτάτης τιμητικῆς διακρίσεως τῆς κατ’ Αὐτόν Ἱερᾶς Μητροπόλεως Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ καί, μάλιστα, ἐντός τοῦ ἱεροῦ τούτου καί περικαλλεστάτου Ναοῦ, μετά τοῦ ὁποίου συνδεόμαι, ὡς ἀνέφερα καί εἰς τήν ἐχθεσινήν ταπεινήν μου ὁμιλίαν, διά βαθέων καί ἀκαταλύτων πνευματικῶν καί συναισθηματικῶν δεσμῶν.
Συνέχει τήν καρδίαν μου, τήν εὔσημον ταύτην στιγμήν, ἡ βαθεία αἴσθησις τῆς ἀναξιότητός μου διά τήν τιμήν αὐτήν ἀλλά καί ἡ συνειδητοποίησις τοῦ καθήκοντος καί τῆς τεραστίας εὐγνωμοσύνης ἔναντι τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου τῆς Κωνσταντινουπόλεως καί τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ ἡμῶν Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου, Οὗτινος χάρις εἰς τήν ἀγάπην, τήν στοργήν καί τήν μεγαλοκαρδίαν ἵσταμαι σήμερον ἐν τῷ μέσῳ τῆς εὐχαριστιακῆς αὕτης Συνάξεως, λειτουργός τῶν φρικτῶν τοῦ Χριστοῦ Μυστηρίων, Ἐπίσκοπος τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, ἀδελφός ἐλάχιστος μεταξύ πολλῶν καί καλῶν καί ἠγαπημένων ἀδελφῶν. Τό λέγω πάντα, καί θά τό λέγω ἕως τῆς ἐσχάτης μου ἀναπνοῆς καί ἰκμάδος τῆς ζωῆς μου πώς ὅ,τι μικρόν κατόρθωσα εἰς τήν τεσσαρακονταετῆ πορείαν τῆς ἀρχιεατικῆς μου διακονίας, ὅ,τι εἶμαι καί ὅ,τι ἔχω τό ἔλαβον ὡς δώρημα ἐκ τῶν τιμίων χειρῶν τοῦ Πατριάρχου μου, διό καί ἡ τιμή αὕτη δικαιωματικῶς ἀνήκει εἰς τόν Πατριάρχην μου καί εἰς τήν Μεγάλην Ἐκκλησίαν καί οὐχί εἰς τήν ἐλαχιστότητά μου.
Μέ αὐτάς τάς προϋποθέσεις καί ἐν συστολῇ πολλῇ, Σεβασμιώτατε ἅγιε Δημητριάδος, ἀποδέχομαι τήν προσγινομένην εἰς τό ταπεινόν μου πρόσωπον τιμήν, καταθέτω τήν εὐγνώμονα εὐχαριστίαν μου εἰς τό πολυσέβαστον πρόσωπόν σας καί παρακαλῶ, ἐκ μυχίων, ὅπως εὔχησθε διηνεκῶς ἵνα μή καταισχύνῃ ὁ Κύριος τήν ταπεινήν μου διακονίαν ἐν τῇ Μεγάλη Του Ἐκκλησίᾳ. Ἐγκαρδίως εὐχαριστῶ, Σεβασμιώτατε, καί διά τούς πρόφρονας λόγους, ἐν τῇ ὑπερβαλλούση ἀγάπῃ τῆς εὐρυχώρου καρδίας σας. Ἀσφαλῶς, δέν ἀπηχοῦν τήν πραγματικότητα ἀλλ’ ἡ παροιμιώδης εὐγένεια τοῦ χαρακτῆρος σας ὑπερβαίνει τάς ἀδυναμίας καί ἀναπληροῖ τάς ἐλλείψεις τῆς ἐλαχιστότητός μου.
Συνεπληρώθησαν πρό ὁλίγων μηνῶν τεσσαράκοντα ὁλόκληρα ἔτη, ἀφ’ ἧς στιγμῆς, προβλήσει τοῦ ἀοιδίμου Πατριάρχου Δημητρίου, τῇ ἀμερίστῳ στηρίξει τοῦ Γέροντός μου, μακαριστοῦ Μητροπολίτου Ρόδου κυροῦ Ἀποστόλου, καί ψήφοις τιμίαις τῶν ἁγίων Ἀρχιερέων κατεστάθην Ἐπίσκοπος τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας καί εἰσῆλθον εἰς τόν γνόφον τῆς ἀρχιερωσύνης, ἐνωτιζόμενος τήν φωνήν τοῦ Κυρίου: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ, καί ἀκολουθείτω μοι» (Μρ. η’, 34). Διότι, ἐν τοῖς πράγμασιν, ἡ ἀνάβασις εἰς τό ὄρος τῆς ἀρχιερωσύνης, εἶναι πορεία σταυρική, εἶναι via dolorosa, εἶναι Γολγοθᾶς… Δέν εἶναι ἄνεσις καί τρυφηλότης καί ἐξουσία… Ἀσφαλῶς, εἴμεθα ἀσθενεῖς καί ἀδύναμοι διά τό βάρος τῆς σταυρικῆς αὕτης διακονίας ἀλλ’ ἔχομεν τόν πρῶτον καί μέγιστον Κυρηναῖον, Ὅστις αἴρει στιβαρῶς καί ἀγογγύστως τόν σταυρόν τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, τόν Παναγιώτατον Οἰκουμενικόν ἡμῶν Πατριάρχην κ. κ. Βαρθολομαῖον. Ἐκ τοῦ παραδείγματος τοῦ Πατριάρχου ἐμπνεόμεθα, ἐκ τῆς δυνάμεώς Του λαμβάνομεν δύναμιν, ἐκ τῆς ὑπομονῆς Του ἀρυόμεθα ὑπομονήν, ἐκ τῆς ἐλπίδος του ἀντλοῦμεν ἐλπίδα, ἐκ τῆς πίστεώς Του στηριζόμεθα καί ἐκ τῆς ἀγάπης Του ἀνακαινιζόμεθα.
Ἀναφέρατε, Σεβασμιώτατε ἅγιε Δημητριάδος, πολλά καί μεγάλα διά τό ταπεινόν μου πρόσωπον, ὅμως, μικρός καί ἄσημος ἐγώ καί μόνον τοῦτο ἐπεθύμησα εἰς ὅλην τήν πορείαν μου ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησία, μόνον νά μαθητεύσω εἰς αὐτό τό σταυρικόν ἅμα δέ καί ἀναστάσιμον -τό σταυροαναστάσιμον- ἦθος τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Τοῦτο τό ἦθος καί ὁ τρόπος τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας δέν ἀποτελεῖ θεωρητικήν τινά κατασκευήν καί θεολογούμενον ἀλλά τόν ἐσώτατο πυρῆνα τῆς ζωῆς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί τήν βαθυτάτην ἐμπειρίαν ὑπάρξεως δέκα ἑπτά καί πλέον αἰώνων. Εἰς ὅλην τήν διαχρονίαν τοῦ βίου της ἡ Ἐκκλησία τῶν τοῦ Χριστοῦ Πενήτων πορεύεται σταυρουμένη μέν ἀλλ’ οὐχί ἀπελπιζομένη∙ ὀδυνομένη ἀλλ’ οὐχί γογγύζουσα∙ θρηνολογοῦσα ἀλλ’ οὐχί ὀλολύζουσα∙ ἀνισταμένη μυστικῶς καί οὐχί θριαμβικῶς.
Tό Φανάριον εἶναι τόπος καί τρόπος σταυρικός ἀλλά καί ἀναστάσιμος, ἔνθα συνυπάρχουν ὁ σταυρός, οἱ ἧλοι, ἡ λόγχη, τό ὄξος καί ἡ χολή ἀλλά καί ὁ κενός τάφος, ὁ ἐξαστράπτων ἄγγελος καί τό χαραποιόν μήνυμα «ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε· ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν» (Μρ. ιϚ’, 6). Τό Φανάριον βιοῖ τόν σταυρόν δίχως τήν ἀπόγνωσιν τοῦ ὁριστικοῦ καί ἀμετακλήτου τοῦ θανάτου∙ τό Φανάριον μεταποιεῖ τήν ὀδύνην τῶν ἥλων εἰς ἐλπίδα καί τήν αἱμάσσουν ἐκ τῆς λόγχης πληγήν εἰς ζωογόνον καί πολυχεύμονα πηγήν διά τήν περίγειον∙ τό Φανάριον γεννᾶ ἐκ τῆς ταπεινώσεως τήν ἐλπίδα, τήν μόνην βεβαίαν ἐλπίδα, ἤτοι τήν Ἀνάστασιν. Εἰς αὐτόν τόν μυστικόν τόπον καί τρόπον τοῦ Φαναρίου μαθητεύομεν καί ἡμεῖς οἱ ταπεινοί Ἐπίσκοποι τοῦ Θρόνου τῆς Βασιλίδος, παραλαμβάνοντες τήν σκυτάλην ἐκ των παλαιοτέρων καί ἐμπείρων διά νά τήν μεταδώσωμεν εἰς τούς νεωτέρους καί ἐπιγενομένος, μέ ἑδραίαν τήν πίστιν ὅτι «Ἔχομεν… τόν θησαυρόν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολή τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καί μή ἐξ ἡμῶν, ἐν παντί θλιβόμενοι ἀλλ’ οὐ στενοχωρούμενοι, ἀπορούμενοι ἀλλ’ οὐκ ἐξαπορούμενοι, διωκόμενοι ἀλλ’ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι, καταβαλλόμενοι ἀλλ’ οὐκ ἀπολλύμενοι, πάντοτε τήν νέκρωσιν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ἵνα καί ἡ ζωή τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ἡμῶν φανερωθῇ» (Β’ Κορ. δ’, 7-10).
Πολλάκις οἱ Ἐπίσκοποι τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, οἵτινες ἔνεκα τῶν ἱστορικῶν καί ἄλλων συγκυριῶν ἐστερήθημεν τῶν Ἐπαρχιῶν καί τοῦ Ποιμνίου ἡμῶν καί εἴμεθα ἀφερέοικοι καί ἐμπερίστατοι, δεχόμεθα τήν δριμεῖαν κριτικήν, ὑπό «φίλων» καί ἐχθρῶν, ὅτι εἴμεθα ἁπλῶς τιτουλάριοι καί ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία ἀποτελεῖ θεσμόν ἄνευ περιεχομένου. Ὑπενθυμίζω τούς λόγους τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Πατριάρχου ἡμῶν κ. κ. Βαρθολομαίου: «Ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ᾐσθάνθη πολλάκις τούς ἥλους καί τήν λόγχην τοῦ μαρτυρίου διά τήν ἀπώλειαν τῶν Ἐπαρχιῶν αὐτῆς καί τόν ἀφανισμόν τοῦ ποιμνίου της, ἕνεκα ἱστορικῶν καί ἄλλων συγκυριῶν, οὐδέποτε ὅμως ἀπεμπόλησε τά κανονικά δικαιώματά της, συνεχίζουσα τήν ἐκλογήν καί χειροτονίαν Ἀρχιερέων εἰς τάς ἀπορφανισθείσας Ἐπαρχίας. Οὐχί ὡς πρᾶξιν ἐθιμικήν διά νά διατηροῦνται δίκην μουσειακοῦ ἐκθέματος καί τεταριχευμένου πτώματος τίτλοι ἄνευ περιεχομένου καί οὐσίας, ὡς λέγουν τινές, ἀλλά διά νά μή λησμονοῦνται αἱ πατρίδες ἐκεῖναι διά τούς “Νεκρούς πού περιμένουν”, κατά τήν ἔκφρασιν τῆς Διδοῦς Σωτηρίου∙ διά νά μή σβεσθῇ τό κερί τῆς ἐλπίδος∙ διά νά διατηρηθῇ ἀκοίμητος ἡ κανδήλα τῆς ὑπομονῆς, διά νά ἔλθῃ “πάλι μέ χρόνια μέ καιρούς” τό “νόστιμον ἧμαρ”, εἰρηνικῶς καί ἀδελφικῶς, χωρίς πολέμους καί αἱματοχυσίας, ἀλλά διά τῆς ἀμοιβαίας καταλλαγῆς καί ἀλληλοπεριχωρήσεως»[1].
Δέν διακατέχεται ἡ Μήτηρ Ἐκκλησία ὑπό ἐμμονικῶν συνδρόμων, ἱστορικῶν ἀγκυλώσεων καί οὐδεμίαν κοσμικήν ἀξίωσιν ὑποθάλπει ἡ στάσις αὕτη, ἀλλά συνιστᾷ τήν ἐκκλησιολογικήν, ἤ κάλλιον εἰπεῖν, τήν ὀντολογικήν αὐτοσυνειδησίαν καί τό ἐσώτατον πίστευμα πάντων ἡμῶν τῶν ἐν Φαναρίῳ. Ἡ μνήμη ἐν τῇ Ἐκκλησία εἶναι αἰωνία -ἤ τοὐλάχιστον εὐχόμεθα νά εἶναι αἰωνία- διότι ἐν τῇ Ἐκκλησία ζῶμεν εὐχαριστιακῶς καί ἐσχατολογικῶς καί οὐχί κοσμικῶς. Ἐν τῷ φωτί τοῦ Χριστοῦ τά πάντα εἶναι παρόντα καί μένοντα, ἡ φθορά, ὁ πόνος, ὁ ἀφανισμός, ὁ θάνατος δέν ἔχουν τόν τελευταῖον λόγον. Ὁ ἄρχων τοῦ αἰῶνος τούτου τοῦ ἀπατεῶνος δέν θά ἐκφέρῃ τήν τελικήν κρίσιν, τό Σῶμα τοῦ Κυρίου δέν παραμένῃ ἐπί τοῦ Σταυροῦ, ἡ ὀδύνη τοῦ μαρτυρίου προοιωνίζεται τήν Ἀνάστασιν, τό εὐάριθμον ποίμνιον πληροῖ τά σύμπαντα, ὁ Εἷς ἵσταται εἰς πτῶσιν καί ἀνάστασιν πολλῶν…
Εἰς αὐτήν τήν πνευματικήν κολυμβήθραν ἐβαπτίσθημεν, ἡμεῖς οἱ μικροί καί ἄσημοι Ἐπίσκοποι τῆς Μεγάλης Ἐκκλησίας, εἰς τό ἦθος τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως καί δέν ὀρωδοῦμεν πρό τοῦ Πάθους, δέν ἀρνοῦμεθα τό ποτήριον τοῦ ὄξους καί τῆς χολῆς ἀλλά τά ἀποθέτωμεν εἰς τάς ἀχράντους πόδας τοῦ ἀληθῶς Ἐσταυρωμένου, ὡς θυσία μυστική τετελειωμένη, ὑπέρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς. Διά τούς παροικοῦντας ἐν Φαναρίῳ ὁ λόγος τοῦ Κυρίου «ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γάρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται» (Β’ Κορ. ιβ’, 9) δέν εἶναι κενόν γράμμα ἀλλ’ ὁδοδείκτης ζωῆς, κριτήριον ἀληθοῦς βίου, κρηπίδωμα ἐλπίδος καί βεβαιότητα Ἀναστάσεως. Διό καί τό μόνον κατόρθωμα ἤ, μᾶλλον, ἡ μόνη ἐπιδίωξις πάντων ἡμῶν εἶναι ἡ πιστότητος, ἔστω καί κατ’ ἐλάχιστον, εἰς τό σταυροαναστάσιμον ἦθος τοῦ Φαναρίου, ὡς μετοχή, κατά τό μέτρον τοῦ κόκκου τοῦ σινάπεως, εἰς τό μαρτύριον καί τήν μαρτυρίαν τῆς «Ἀρχούσης καί Πασχούσης» Ἐκκλησίας.
Εἰς αὐτήν τήν τεσσαρακονταετῆ πορείαν, ἐξομολογοῦμαι ἐνώπιον πάντων ὑμῶν, προσφιλέστατε ἅγιε Ἀδελφέ, πλειστάκις ὀλιγοψύχησα, ἐνίοτε ἀπέκαμον ἐκ τῆς τραχύτητος τοῦ δολίχου, κάποτε ἡ μοναξιά ἐγένετο βαρεῖα ὡς ὁ μόλυβδος καί ἄκαπτος ὡς ὁ χάλυψ καί τότε ἔστρεφον τά ὄμματα εἰς τό ἀειλαμπές Φανάριον καί εἰς τόν σταυρόσχημον Θρόνον τοῦ Πατριάρχου μου διά νά λάβω παρηγορίαν καί ἀπαντοχήν καί ἀνάψυξιν καί νά ἐκζητήσω συγχώρησιν διά τά λάθη, τάς ἀστοχίας, τάς παραλείψεις καί τάς ἀδυναμίας τῆς ὅλης μου πορείας αὐτῆς τῶν τεσσαράκοντα ἐτῶν.
Σεβασμιώτατε ἅγιε ἀδελφέ,
Πατέρες τιμιώτατοι καί ἀδελφοί περιπόθητοι,
Καταθέτω καί πάλιν καί πολλάκις τήν ἀνεξάλειπτον εὐγνωμοσύνην τῆς καρδίας μου πρός τόν ἄγγελον τῆς Τοπικῆς Ἐκκλησίας, Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ κ. Ἰγνάτιον, διά τήν ἐξαίρετον τιμήν καί τήν πολλήν ἀγάπην. Ὁ Σεβασμιώτατος κοσμεῖ τήν Ἱεραρχίαν τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί λάμπει ὡς ἀδάμας ἤθους, χαρισμάτων, παιδείας, ἔργων θεοφιλῶν, μαρτυρίας καί ἀφοσιώσεως εἰς τήν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ καί εὐχαριστῶ τόν Θεόν διότι τιμᾶ τήν ἐλαχιστότητά μου μέ εἰλικρινῆ καί ἀδελφικήν ἀγάπην καί φιλίαν. Παρακαλῶ ἅπαντας, ὅπως εὔχησθε καί ὑπέρ τοῦ ἐν Ἐπισκόποις ἐλαχίστου Ἀποστόλου. Εὔχεσθε ὅπως μοῦ δίδῃ ὁ Κύριος καιρόν μετανοίας καί μαθητείας εἰς τόν λόγον Του: «ὅταν ποιήσητε πάντα τά διαταχθέντα ὑμῖν, λέγετε ὅτι δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν, ὅτι ὃ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν» (Λκ. ιζ’, 10).
Καλό τό ὑπόλοιπον τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς. Σᾶς εὐχαριστῶ θερμῶς. Καλήν Ἀνάστασιν.
[1] Ὁμιλία τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου κατά τήν Ενθρόνισιν τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Σμύρνης κ. Βαρθολομαίου (Ἱ. Ναός Αγίου Βουκόλου Σμύρνης) (24 Σεπτεμβρίου 2016)
ΟΜΙΛΙΑ
τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Μιλήτου κ. Ἀποστόλου,
εἰς τήν ἐκδήλωσιν ἐπί τῇ συμπληρώσει ἑκατονταετίας
ἀπό τῆς θεμελιώσεως τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ Εὐαγγελιστρίας, Νέας Ἰωνίας-Βόλου.
(Σάββατον, 14 Μαρτίου 2026)
***
«Ἐν τῷ ναῷ ἑστῶτες τῆς δόξης Σου ἐν Οὐρανῷ ἑστᾶναι νομίζομεν Θεοτόκε»[1].
Σεβασμιώτατε καί φίλτατε μοι, Μητροπολῖτα Δημητριάδος καί Ἁλμυροῦ, λίαν ἀγαπητέ καί περιπόθητε ἀδελφέ κ. Ἰγνάτιε,
Σεβαστοί Πατέρες καί ἀδελφοί,
Ἀγαπητοί μου συμπατριώται,
Τόν γνωστόν στίχον αὐτόν τοῦ ἱεροῦ ψαλμῳδοῦ τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας δανείζομαι διά νά περιγράψω, ἔστω καί κατ᾽ ἐλάχιστον, τήν ἱεράν συγκίνησιν καί τήν βαθυτάτην συναισθηματικήν φόρτισιν τῆς καρδίας μου τήν στιγμήν ταύτην, καθώς ἵσταμαι ἐνώπιον τῆς ἐκλεκτῆς αὕτης ἱερᾶς ὁμηγύρεως, ἐντός τοῦ περικαλλεστάτου τούτου σεμνείου καί ἱεροῦ καθιδρύματος τῆς Κυρίας καί Δεσποίνης ὑμῶν Θεοτόκου καί Ἀειπαρθένου Μαρίας τῆς Εὐαγγελιστρίας, ὧδε εἰς τήν Νέαν Ἰωνίαν τοῦ Βόλου, τήν νέαν πατρίδα τῶν βιαίως ἐκτοπισθέντων τέκνων τῆς Μητρός Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, ἅτινα πρό ἑκατό καί πλέον ἐτῶν μετά τήν θύελλαν καί τό χαλασμόν, τήν σφαγήν καί τάς ἀπεριγράπτους δυσκολίας εὑρῆκαν στέγην καί παρηγορίαν εἰς τήν φιλόξενον ἀγκάλην τῆς Μητρός Ἑλλάδος, ἐδῶ εἰς τήν Θεσσαλικήν γῆν, εἰς τόν μυχόν τοῦ Παγασητικοῦ κόλπου, πλησίον τῆς ὡραιοτάτης καί φιλοξένου πόλεως τοῦ Βόλου.
Εἶμαι βαθύτατα εὐγνώμων, Σεβασμιώτατε ἅγιε Δημητριάδος, διά τήν λίαν τιμητικήν αὐτήν πρόσκλησιν διά νά ὁμιλήσω εἰς τήν παροῦσαν εὔσημον περίστασιν. Ὁμολογῶ ὅτι ὑπῆρξαν μερικαί στιγμαί ἐσωτερικῆς ἀμφιταλαντεύσεως, διότι ὁ ἱερός οὗτος Ναός εἶναι διά τόν ὁμιλοῦντα τόπος ἰδιαίτερος, ὡς προελέχθη, ἐντός τοῦ ὁποίου ἐπλάσθη εἰς τήν ποτέ παιδικήν ψυχήν ἡ ἐπιθυμία τῆς ἀναζητήσεως ὑψηλοτέρων στόχων, ἐτέθησαν αἱ βάσεις τῆς μετέπειτα πορείας μου, ἀνήφθη ὁ πόθος τῆς ἱερωσύνης καί, ὡς ἐκ τούτου, θά ἦτο δύσκολον καί εἶναι, τῷ ὄντι, δύσκολον νά ἀρθρώσω λόγον περί τῶν μυστικῶν καί ἀρρήτων, περί τῶν κεκρυμμένων ἐν τῷ βάθει τῆς ὑπάρξεως, περί τῶν ἀλαλήτων στεναγμῶν τῆς καρδίας… Ὅμως, διά τήν πολλήν ἀγάπην τοῦ Σεβασμιωτάτου καί τῶν πολλῶν καί ἐκλεκτῶν ἀδελφῶν καταθέτω σήμερον ἐνωπιῶν ὑμῶν λόγον ἄτεχνον ἀλλά εἰλικρινῇ∙ λόγον πτωχόν ἀλλά καρδιακόν∙ λόγον ἄσημον ἀλλά ἀληθινόν καί ἐπικαλοῦμαι τάς πολλάς πρεσβείας τῆς Κυρίας Θεοτόκου τῆς Εὐαγγελιστρίας διά τήν εὐόδωσιν τῆς προσπαθείας.
Ἡ ἱστορία τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Εὐαγγελιστρίας, εἶναι συνυφασμένη καί συνηρμοσμένη πρός τήν ἱστορίαν τῶν ἀνθρώπων τοῦ τόπου, εἶναι ἡ ἀπαράλλακτος μοῖρα τῆς Ρωμηοσύνης, ἥτις ἐγενήθη πέριξ τῆς θαλάσσης τῆς Μεσογείου καί ἀείποτε περιπλανᾶται ἀπό λιμένος εἰς λιμένα, ἐν μέσῳ τρικυμιῶν καί κλύδωνος μεγάλου, κάποτε κινδυνεύουσα καί κανταποντιζομένη ἀλλ᾽ οὐδέποτε ἀφανιζομένη, διότι πάντοτε μένει τό ἱερόν λεῖμμα, τό μικρόν ποίμνιον, ἡ μικρά ζύμη∙ ἡ μυστική καί ἀθάνατος ψυχή τῆς Ρωμηοσύνης, ἥτις ὡς αὔρα λεπτή καί φυσίζωος πνέει ἐπί τῆς καθημαγμένης γῆς, καί ἐπί τῶν νεκρῶν ὀστέων καί ἐπί τῶν ἀνεσκαμμένων μνημείων καί ζωογονεῖ τά παραλελυμένα καί ἀνορθοῖ τά κατερραγμένα.
«Καί ἰδού σεισμός, καί προσήγαγε τά ὀστᾶ ἑκάτερον πρός τήν ἁρμονίαν αὐτοῦ. καί εἶδον καί ἰδού ἐπ᾽ αὐτά νεῦρα καί σάρκες ἐφύοντο, καί ἀνέβαινεν ἐπ᾽ αὐτά δέρμα ἐπάνω, καί πνεῦμα οὐκ ἦν ἐπ᾽ αὐτοῖς. καί εἶπε πρός με· προφήτευσον ἐπί τό πνεῦμα, προφήτευσον, υἱέ ἀνθρώπου, καί εἰπόν τῷ πνεύματι· τάδε λέγει Κύριος· ἐκ τῶν τεσσάρων πνευμάτων ἐλθέ καί ἐμφύσησον εἰς τούς νεκρούς τούτους, καί ζησάτωσαν. καί ἐπροφήτευσα καθότι ἐνετείλατό μοι· καί εἰσῆλθεν εἰς αὐτούς τό πνεῦμα, καί ἔζησαν καί ἔστησαν ἐπί τῶν ποδῶν αὐτῶν, συναγωγή πολλή σφόδρα» (Ἰεζ. λζ’, 7-10). Ταύτην τήν ὅρασιν τοῦ Προφήτου Ἰεζεκιήλ ἀναμνίσκομαι, ὁσάκις ἀναλογίζομαι τό θαῦμα τῶν Ρωμηῶν, οἵτινες ἀφῆκαν πατρίδας καί οἰκίας καί τά τῶν προγόνων ἱερά σεβάσματα καί τούς τάφους τῶν πατέρων καί ἐγκαταστέθησαν εἰς γήν ἀλλοτρίαν ἀλλά καί μητρικήν, εἰς τήν Μητέρα Ἑλλάδα, ἐξ αἰτίας τῶν πολιτικῶν ἐπιλογῶν τῶν ἀνόμων καί ἰσχυρῶν τῆς οἰκουμένης, πένητες καί ρακένδυτοι, αὐτοί οἱ πρώην ἄρχοντες καί «νοικοκυραῖοι». Ὁ Ξηρόκαμπος ἔγινε ἡ περιοχή τῆς νέας κατοικήσεως, τῶν ἀποδημητικῶν πτηνῶν τῆς Ρωμηοσύνης, τῶν προσφύγων ἐκ τῆς Ἰωνίτιδος γῆς, τόπος σκληρός καί ἀπαράκλητος, δηλωτικόν ἄλλωστε τοῦ τόπου καί τό ὄνομα, καθώς «nomen est omen», κατά τούς Λατίνους, «τό ὄνομα εἶναι σημεῖον». Εἰς αὐτόν τόν τόπον ἐτέθησαν τά θεμέλια τῆς νέας ζωῆς μέ δυσκολίας καί πόνους καί βασάνους ἀλλά καί μέ ἐλπίδας καί πρωτίστως, μέ πίστην εἰς τόν Θεόν, μέ παρηγορίαν καί καταφυγήν τήν Παναγίαν Μητέρα Του, διό καί ἐπελέγη ὁ νέος Ναός νά ἀνεγερθῇ, ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς Κυρίας Θεοτόκου τῆς Εὐαγγελιστρίας, διά τήν ἀναμονήν τῆς χαρμοσύνου εἰδήσεως -τῆς καλῆς ἀγγελίας- ἴσως τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τά ἅγια χώματα τῆς πέραν τοῦ Αἰγαίου πατρίδος.
Ἀποτελεῖ κοινόν τόπον καί διαπίστωσιν ὅτι τό γένος ἡμῶν πορεύεται εἰς τήν διαχρονίαν τῶν αἰώνων μέ τόν αὐτόν καί ἀπαράλλακτον τρόπον «τό Ἑλληνικόν, ἐόν ὅμαιμόν τε καί ὁμόγλωσσον, καί θεῶν ἱδρύματά τε κοινά καί θυσίαι ἤθεά τε ὁμότροπα»[2]. Κέντρον τῆς ζωῆς καί τῆς ὑπάρξεως εἶναι ἡ πίστης εἰς τόν Θεόν, ἄνευ τῆς ὁποίας δέν δυνάμεθα νά ὑπάρξωμεν, διό καί τό πρῶτον μέλημα εἰς τούς νέους τόπους κατοικήσεως, ἀπό τήν ἐποχήν τῶν ἐποικισμῶν εἰς τήν ἀρχαίαν ἐποχήν ἕως τήν σύγχρονον ἐποχήν τῆς μεταναστεύσεως τῶν Ἑλλήνων εἰς τό ἐξωτερικόν, εἶναι ἡ οἰκοδόμησις Ναῶν διά τήν λατρείαν τοῦ Θεοῦ. Διότι ὁ Ναός διά τόν Ὀρθόδοξον πιστόν ἀποτελεῖ κέντρον ὄχι μόνον τῆς πνευματικῆς ζωῆς καί τῆς λατρείας τοῦ Θεοῦ ἀλλά καί τῆς ὅλης ζωῆς τῆς Κοινότητος, τόπον συναντήσεως καί κοινωνικῆς συναναστροφῆς, ὅπου ἡ χαρά καί λύπη ἐγένοντο κτῆμα κοινόν, καθώς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τά πάντα εἶναι κοινά.
Πιστοί εἰς τόν τρόπον τῶν πατέρων καί οἱ Μικρασιάται τῆς Νέας Ἰωνίας ἠθέλησαν νά κτίσουν τήν ἰδίκην των Ἐκκλησίαν καί τῷ ὄντι τήν 14ην Μαρτίου, ἡμέραν Κυριακήν τοῦ ἔτους 1926, ἀκριβῶς πρό μιᾶς ἑκατονταετίας, ἐθεμελιώθη ὑπό τοῦ ἀοιδίμου Μητροπολίτου Δημητριάδος Γερμανοῦ ὁ πρῶτος μικρός Ναός, ἡ «μικρή Βαγγελίστρα» τῶν προσφύγων καί ἐντός μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος ἱδρύεται καί ἐπισήμως ἡ Ἐνορία. Παρά τάς οἰκονομικάς δυσχερείας, μέ τήν συνεισφοράν καί τήν προσωπικήν ἐργασίαν πάντων τό ἑπόμενον ἔτος ὁ Ναός ἔχει ἀπαρτιωθῇ καί ἡ Πανήγυρις τοῦ Εὐαγγελισμοῦ θά λάβῃ χώραν πανδήμως καί μεγαλοπρεπῶς.
Ὁ μεγάλος σεισμός τῆς 19ης Ἀπριλίου τοῦ 1955 θά πλήξῃ τόν μικρόν Ναόν καί ἡ κατεδάφισίς του ἦτο ἀναπόφευκτος. Βεβαίως, ἡ ἐν τῷ μεταξύ ραγδαία αὔξησις τοῦ πληθυσμοῦ, ἀνεξαρτήτως τοῦ πλήγματος τοῦ σεισμοῦ, κατέστησε τήν ἀνέγερσιν μεγαλυτέρου Ναοῦ ἀπολύτως ἐπιβεβλημένην, διό καί πρό τῆς σεισμικῆς δονήσεως ἡ ἀνέγερσις τοῦ νέου περικαλοῦς Ναοῦ ἤδη εἶχε τεθῇ εἰς ἐφαρμογήν. Ὁ θεμέλιος λίθος ἐτέθη, ὑπό τοῦ ἀειμνήτου Μητροπολίτου Δημητριάδος Γερμανοῦ τῇ 15ῃ Μαΐου 1949 καί μετά πολλῶν κόπων καί βασάνων, μέ πολλήν προσωπικήν ἐργασίαν τῶν κατοίκων, μέ προσφοράς ἐκ τοῦ ὑστερήματος, ἀκόμη καί οἰκογενειακῶν κειμηλίων καί τιμαλφῶν εἰς ὀλίγα ἔτη τό θαῦμα τῆς Εὐαγγελιστρίας συνετελέσθη. Τῇ Κυριακῇ 22ᾳ Μαΐου 1966, πρό ἑξήκοντα δηλαδή ἐτῶν, ὁ μακαριστός Μητροπολίτης Δημητριάδος Δαμασκηνός, συμπαραστατούμενος ὑπό τῶν ἀοιδίμων Μητρπολιτῶν Τριφυλλίας καί Ὀλυμπίας Στεφάνου καί Χίου, Ψαρῶν καί Οἰνουσσῶν Παύλου ἐτέλεσε τόν ἐγκαινισμόν. Μετά πολλῆς συγκινήσεως ἀναφέρω ὅτι εἰς τήν ἱεράν τελετήν συμμετέσχε καί ὁ μακαριστός Γεροντάς μου Ρόδου Ἀπόστολος, τότε Ἀρχιμανδρίτης καί Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Ἀναστασίας τῆς Φαρμακολυτρίας. Σημειωθήτω δ᾽ ἐνταῦθα, ὅτι ὁ Ναός εἶναι τρισυπόστατος, ἤτοι τό κεντρικόν κλίτος ἀφιερώθη εἰς τόν Εὐαγγελισμόν, τό δεξιόν κλίτος καθηγιάσθη, ὑπό τοῦ ἀοιδίμου Μητροπολίτου Χίου, ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς ἁγίας Μεγαλομάρτυρος Φωτεινῆς τῆς Σαμαρείτιδος, πολιούχου τῆς πρωτευούσης τῆς Ἰωνίας, μεγαλουπόλεως Σμύρνης, τό δέ ἀριστερόν κλίτος καθιερώθη ὑπό τοῦ ἀοιδίμου Μητροπολίτου Τριφυλλίας καί τιμᾶται ἐπ᾽ ὀνόματι τῆς ἁγίας Μεγαλομάρτυρος Ἀναστασίας τῆς Φαρμακολυτρίας.
Ὁ Ναός τῆς Εὐαγγελιστρίας, σύν τῷ χρόνῳ, κατέστη τοπόσημον οὐχί μόνον διά τήν Νέαν Ἴωνίαν ἀλλά καί διά τήν πόλιν τοῦ Βόλου, μέ ἔντονον φιλανθρωπικήν δραστηριότητα∙ ἀναφέρω, χαρακτηριστικῶς, τό «Σπίτι Γαλήνης Χριστοῦ», μέ Πνευματικόν Κέντρον καί Ἐκκλησιαστικόν Μουσεῖον ἀλλά καί σημαντικάς οἰκολογικάς δράσεις, ὡς ἡ πρώτη «Πράσινη Ἐνορία». Δέν ἐπιθυμῶ νά ἀναφερθῶ διεξοδικῶς εἰς τήν ἱστορίαν καί τήν σημασίαν τῆς Εὐαγγελιστρίας διά τήν εὐρυτέραν περιοχήν, νομίζω ὁ κ. Κωνσταντάρας-Σταθαρᾶς, ὅστις καί θά ἀκολουθήσῃ, ὡς εἰδικός θά δώσῃ τό ἱστορικόν πανόραμα. Ἐπιτρέψατέ μοι μόνον νά ἀναφέρω ὅτι τόν ἱστορικόν Ναόν τῆς Εὐαγγελιστρίας ἐπεσκέφθησαν οἱ Οἰκουμενικοί Πατριάρχαι Δημήτριος καί Βαρθολομαῖος ἀλλά καί ὁ ἀοίδιμος Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Παρθένιος.
Μετά πολλῆς συγκινήσεως καί νοσταλγίας ἀναμιμνήσκομαι τήν ἐπίσκεψιν τοῦ ἐν κόλποις Ἀβραάμ αὐλιζομένου Παρτριάρχου Δημητρίου, καθ᾽ ἥν ἔσχον τήν μεγίστην τιμήν νά ἀποτελῶ μέλος τῆς πατριαρχικῆς Συνοδείας, τήν 28ην καί 29ην Σεπτεμβρίου 1990 εἰς τήν Ἱεράν Μητρόπολιν Δημητριάδος. Ἡ ἱεραποδημία αὕτη τοῦ ἀοιδίμου Πατριάρχου ἐγένετο ἀμέσως μετά τήν τελευταίαν ἐπίσκεψίν του εἰς τό Ἅγιον Ὅρος καί εἶναι πράγματι ἀλησμόνητος. Ὁ Πατριάρχης κατέφθασεν διά θαλάσσης εἰς τόν λιμένα τοῦ Βόλου, ἔνθα καί ἔλαβε χώραν μεγαλειώδης ὑποδοχή ὑπό τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Σεραφείμ, τοῦ τότε Ποιμενάρχου καί μετέπειτα Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κυροῦ Χριστοδούλου, τοῦ ἀειμνήστου Πρωθυπουργοῦ Κων/νου Μητσοτάκη, τοῦ ἱεροῦ κλήρου, τῶν τοπικῶν ἀρχόντων καί πλήθους λαοῦ. Εἰς τό πλαίσιον τῆς ἐπισκέψεως αὕτης ἐτέλεσθη Δοξολογία μετά πάσης λαμπρότητος καί ἱεροπρεπείας εἰς τόν Ναόν τῆς Εὐαγγελιστρίας. Εἶναι ἀξιοσημείωτον ὅτι ἡ ἱστορική αὕτη ἐπίσκεψις τοῦ ἀοιδίμου Πατριάρχου Δημητρίου ἀπετέλεσε βραδύτερον θέμα ψηφιδωτῆς παραστάσεως, ἥτις κοσμεῖ τήν δυτικήν πλευράν τοῦ κωδωνοστασίου, δεῖγμα τῆς ἀφοσιώσεως καί τῆς εὐγνωμοσύνης καί αὐτό τῶν προσφύγων τῆς Νέας Ἰωνίας εἰς τήν Μητέρα Ἐκκλησίαν. Μάλιστα, δέ τό ἐν λόγῳ ψηφιδωτόν ἀπεκαλύφθη, τῇ 20ῇ Νοεμβρίου 1994, εἰς ὡραιοτάτην καί σεμνήν τελετήν, τῆς ὁποίας προηγήθη ἀρχιερατικόν συλλείτουργον, προεξάρχοντος τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος Μητροπολίτου Νικομηδείας, τότε Χαλκηδόνος, Ἰωακείμ καί συλλειτουργούντων τοῦ Μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, ὡς Δημητριάδος, καί τῆς ἐλαχιστότητός μου.
Ἀλλά καί ὁ τανῦν εὐκλεῶς πατριαρχεύων Παναγιώτατος Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ. κ. Βαρθολομαῖος, κατά τήν πρόσφατον ἐπίσκεψιν του εἰς τήν πόλιν καί Μητρόπολιν τοῦ Βόλου, κατά μῆνα Ἰούνιον τοῦ ἔτους 2023, ἐχοροστάτησεν εἰς τήν Ἀκολουθίαν τοῦ Ἑσπερινοῦ, τελεσθεῖσαν ἐν τῷ ἱερῷ Ναῷ τῆς Εὐαγγελιστρίας, τιμῶν καί διά τοῦ τρόπου ἀὐτοῦ τούς ἀπογόνους τῶν, βιαίως ἐκτοπισθέντων ἐκ τῶν ἀλησμονήτων πατρίδων, τέκνων τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας. Μάλιστα δέ λίαν συγκεκινημένος ὁ Παναγιώτατος ἀνέφερε τότε: «Φθάνοντας εἰς τά ὄμορφα νερά τοῦ Παγασητικοῦ, αἱ χιλιάδες τῶν προσφύγων ᾐσθάνθησαν, ὡς φαίνεται, τήν ἀνάγκην τῆς παρηγορίας τῆς Θεοτόκου-πολύ φυσικόν ἄλλωστε διά τό Γένος μας, “πρός τίνα καταφύγω ἄλλην, Ἁγνή!-“ καί ἐπιθυμοῦντες νά εὐαγγελίζωνται τήν γῆν ἐπί τῆς ὁποίας θά ἀνέπτυσσαν τήν νέαν ζωήν των, μέ τῆς “Βαγγελίστρας” τό ὄνομα στά χείλη, ἔπηξαν ἐδῶ τήν συνέχειαν τῆς παρουσίας καί διαδρομῆς των εἰς τόν χρόνον καί τήν ἱστορίαν. Ὁ τόπος ἐδῶ, τόπος προσφυγικός, τόπος δακρύων, νοσταλγιῶν, ἀναμνήσεων, μισεμοῦ. Εἰς τήν παραλίαν, μέ τό βλέμμα προσΑνατολισμένον, οἱ πατέρες μας ἐγύρευαν τήν γλυκεῖαν των Μικρασίαν, ἐγύρευαν τούς Ναούς των, τά Κοιμητήρια τῶν προγόνων τους, ἐκυριεύοντο ἀπό θλίψιν πού ἤθελεν εὐαγγελισμόν, μήνυμα χαρᾶς καί ἀγαλλιάσεως!»[3].
Σεβασμιώτατε,
Ἀγαπητοί Ἀδελφοί,
Ὁ εὐσεβής Ὀρθόδοξος λαός ὀνομάζει πάντοτε τόν Ναόν «Ἐκκλησίαν» καί τοῦτο, ἀσφαλῶς, δέν εἶναι ἄνευ σημασίας, διότι δέν δύναται νά νοηθῇ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία καί ἐκκλησιαστική Κοινότης, ἄνευ τῆς ὑπάρξεως Ἱεροῦ Ναοῦ-Ἐκκλησίας, ὡς ἤδη ἐλέχθη. Ἐντός τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ συνέρχεται ἡ ἐκκλησιαστική Κοινότης, τελεσιουργοῦνται τά θεῖα ἄρρητα Μυστήρια καί ὑποστασιάζεται, οὕτω, τό μυστικόν Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ἡ Ἁγία ἡμῶν Ἐκκλησία, κατά τήν ἀπόφανσιν τοῦ ἐν ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Νικολάου τοῦ Καβάσιλα: «Σημαίνεται δέ ἡ Ἐκκλησία ἐν τοῖς μυστηριοῖς, οὐχ ὡς ἐν συμβόλοις, […]. Τήν τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίαν, εἴ τις ἰδεῖν δυνηθείη […] οὐδέν ἕτερον ἢ αὐτό µόνον τό Κυριακόν ὄψεται σῶµα […]. Διά ταῦτα οὐδέν ἀπεικός ἐνταῦθα διά τῶν µυστηρίων τήν ἐκκλησίαν σηµαίνεσθαι»[4].
Διά τόν Ὀρθόδοξον πιστόν ἡ λατρεία συνιστᾷ τήν ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ προϋπόθεσιν κοινωνίας μετά τοῦ Θεοῦ. Ἀσφαλῶς, ἡ εἰς τό ταμεῖον προσευχή εἶναι ἀπαραίτητος ἀλλά ἡ ἐν τῇ λατρείᾳ προσευχή τῆς Ἐκκλησίας, ἰδιαιτέρως δέ ἡ θεία Εὐχαριστία εἶναι διά τόν Χριστιανόν ὅ,τι τό ὕδωρ διά τούς ζωντανούς ὀργανισμούς. Σημειώνει ὁ μέγας διδάσκαλος τῆς λειτουργικῆς, ἀείμνηστος Καθηγητής Ἰωάννης Φουντούλης: «… στό βάθος ἡ λατρεία τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι ἔργο ἀνθρώπου. Εἶναι ἕνα μυστήριο∙ μυστήριο μή σταθμιζόμενο καί μή κρινόμενο μέ ἀνθρώπινα μέτρα. Ἡ θεία λατρεία εἶναι μία ἐσώτατη λειτουργία τοῦ μυστικοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, τῆς Ἐκκλησίας. Εἶναι ἐνέργεια τοῦ ἁγίου Πνεύματος μέσα στήν Ἐκκλησία∙ ἐνέργεια πού γίνεται ἀπό ὁλόκληρο τήν νοερά καί λογική κτίσι, πού ἐνδυναμουμένη ἀπό τό ἅγιο Πνεῦμα λατρεύει τόν Πατέρα καί ἀναφέρει σ᾽ Αὐτόν τήν ἀΐδιο δοξολογία. Εἶναι ἐκχύλισις τῆς ψυχῆς πρός τόν Πατέρα, πού πραγματοποιεῖται διά τοῦ Υἱοῦ τῆς ἀγάπης Του ἐν Πνεύματι ἁγίῳ. Κανείς δέν μπορεῖ νά ὀνομάσῃ Πατέρα τόν Θεό ἄν δέν τοῦ τό διδάξῃ τό Πνεῦμα τό ἅγιον. Αὐτό τό Πνεῦμα συνδοξάζει καί συνδοξολογεῖ μέ τήν Ἐκκλησία “πάσας τάς ἡμέρας”»[5].
Τάς θεολογικάς ταύτας ἀληθείας, μᾶλλον βιώματα τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν Πίστεως, κατόρθωσα νά ἀποκωδικοποιήσω καί νά κατανοήσω, προϊούσης τῆς ἡλικίας, ἔν τινι μέτρῳ, καί συναφῶς πρός τάς θεολογικάς μου σπουδάς ἀσφαλῶς, ἀλλ᾽ ὅτε ὡς μειράκιον ἐσυνόδευα τήν ἁγίας βιοτῆς μητέρα μου, τήν κοιμηθεῖσαν ὡς μοναχήν Θεοφανώ, εἰς τάς θείας Λειτουργίας καί τάς ἱεράς Ἀκολουθίας ἐντός τοῦ πρώτου Ναοῦ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, ὁστίς ὑπῆρξεν ἡ Ἐνορία μου ἐντός τῆς ὁποίας ἔλαβον, ἐν ἔτει 1949ῳ, τό ἅγιον Βάπτισμα ὑπό τοῦ μακαριστοῦ πρεσβυτέρου Κωνσταντίνου Γεραμπίνη. Ὁμολογῶ ὅτι τό μόνον τό ὁποῖον ἡ παιδική καί ἄπλαστος καρδία ἠσθάνετο ἦτο τό μεγαλεῖον τῆς θείας παρουσίας, ἡ αἴσθησις ἤ, κάλλιον εἰπεῖν, ἡ βεβαιότης ὅτι μεγάλα καί σπουδαῖα τελεσιουργοῦνται εἰς τόν τόπον αὐτόν, ὅτι «ὁ γάρ τόπος, ἐν ᾧ σύ ἕστηκας, γῆ ἁγία ἐστί» (Ἐξ. γ’, 5). Καί ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας ἡ μετάβασις εἰς τόν Ναόν τοῦ Κυρίου σηματοδοτεῖ τήν ἐπιστροφήν εἰς τόν πατρικόν Οἶκον, ὅπου ὁ Θεός Πατήρ πάντοτε ἀναμένει, ὅπου ἡ ἔλλειψις τοῦ φυσικοῦ πατρός παραμυθεῖται, ὅπου τό ἄλγος καί ἄχθος τοῦ ἀπορφανισμοῦ καθίσταται ἐλαφρότερον. Ἀγαθόταται ἀναμνήσεις, πνευματικά βιώματα, ἐμπειρίες τίς χάριτος τοῦ Θεοῦ καί τῆς κλήσεώς Του εἶναι τά ἀνωτέρω καί ἐπιπροσθέτως ἡ χειροθεσία μου εἰς Ἀναγνώστην τήν 25ην Μαρτίου τοῦ ἔτους 1961 ὑπό τοῦ μακαριστοῦ πλέον Μητροπολίτου Δημητριάδος Δαμασκηνοῦ. Δόξα τῷ Πατρί καί τῷ Υἱῷ καί τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι.
Ἡ μεγαλοπρέπεια τῆς θείας Λατρείας, ἡ ἱεροπρέπεια τῶν λειτουργῶν τοῦ ὑψίστου, ἡ παροιμιώδης εὐλάβεια τῶν μικρασιατῶν, οἵτινες προσηύχοντο ἐντός τοῦ Ναοῦ τούτου ἐσαγήνευσαν τήν καρδίαν μου καί τήν ἥλκυσαν ἐντός τοῦ ἀμφιβλήστρου τοῦ μεγάλου Ἁλιέως καί μόλις δεκατριῶν ἐτῶν ἀφιερώθηκα, ψυχῇ τε νοΐ καί καρδίᾳ καί σώματι εἰς τόν Χριστόν καί τήν Μεγαλομάρτυρα ἁγίαν Ἀναστασίαν, ἥστινος τό ἔλεος καί ἡ προστασία μέ καταδιώκουν ἀπό τῆς στιγμῆς τῆς γεννήσεως μου. Δέν θεωρῶ οὐδόλως συμπτωματικόν δέ τό γεγονός ὅτι τό ἀριστερόν κλίτος τῆς Εὐαγγελιστρίας εἶναι ἀφιερωμένον εἰς τήν ἁγίαν Ἀναστασίαν καί ἄρα, ἐκ κοιλίας μητρός, εὑρίσκομαι ὑπό τήν προστασίαν της. Ἡ ἐπιστροφή εἰς τόν Ναόν τῆς Εὐαγγελιστρίας διά τήν ἐλαχιστότητά μου, καί ἐπιτρέψατέ μοι, τήν προσωπικήν ἐξομολόγησιν συνιστᾷ ἐπιστροφήν εἰς τήν παιδικήν ἁπλότητα, εἰς τά δύσκολα ἀλλά καί πλουσίως εὐλογημένα χρόνια τῆς ἀθωότητος∙ ἀναβαπτισμόν εἰς τήν πνευματικήν Κολυμβήθραν τῆς χάριτος∙ ἀνανέωσιν τῶν ὑποσχέσεών μου εἰς τόν Δεσπότην Χριστόν ἀλλά καί εὐκαιρίαν πνευματικῆς ἀναψύξεως καί ἀναπαύσεως ἐκ τῶν πολλῶν μεριμνῶν καί τῆς τύρβης, μᾶλλον τῆς φρενίτιδος, τῆς ἐποχῆς μας καί δοξολογῶ τόν Κύριον καί τήν Παναγίαν Μητέρα Του διά τήν μοναδικήν ταύτην εὐλογίαν.
Δέν ἐπιθυμῶ νά καταχραστῶ ἔτι περισσότερον τῆς ὑπομονῆς καί τῆς ἀνοχῆς σας, Πατέρες καί ἀδελφοί, καταθέτω εἰς ἅπαντας τήν βαθυτάτην εὐγνωμοσύνην μου διότι εἴχατε τήν εὐγένειαν νά παρακολουθήσητε τάς ἀπεριτέχνους καί, ἐν πολλοῖς, προσωπικάς μου σκέψεις καί ἐξομολογήσεις. Καταθέτω δέ ἐγκαρδίους καί εὐγνώμονας εὐχαριστίας πρός τόν Σεβασμιώτατον ἀδελφόν κ. Ἰγνάτιον, ὅστις πάντοτε περιβάλλει τήν ἐλαχιστότητά μου μέ περισσῆ ἀγάπην, διά τήν ἐξόχως τιμητικήν πρόσκλησιν νά ἑορτάσωμεν ὁμοῦ τήν σημαντικήν ἐπέτειον τῶν ἑκατό ἐτῶν ἀπό τῆς θεμελιώσεως τῆς προσφυγομάνας Εὐαγγελιστρίας καί νά ἐπισημειώσω ὅτι ἡ Ἐνορία αὕτη τῆς Εὐαγγελιστρίας σήμερα λειτουργεῖ ὑποδειγματικῶς χάρις εἰς τήν πρόνοιαν καί τήν φροντίδα τοῦ Σεβασμιωτάτου, ἐπί τῶν ἡμερῶν τοῦ ὁποίου ἐλήφθησαν σημαντικαί πρωτοβουλίαι διά τήν ἐπαύξησιν τῆς προσφορᾶς τοῦ Ναοῦ εἰς τούς πιστούς καί τήν κονωνίαν καί τήν καλυτέραν ὀργάνωσιν τῆς Ἐνορίας μέ ἐξαιρέτους, φίλεργους καί ἀφοσιωμένους κληρικούς. Πολλά τά ἔτη Σας, Σεβασμιώτατε!
Εὐχαριστῶ καί πάλιν καί πολλάκις-Ἔτη πολλά εἰς ὅλους!
[1] Καθίσµατα ἕτερα µετά τήν γ´ στιχολογίαν τοῦ Ὄρθρου τῆς Πέµπτης, ἦχος πλ. β´, Παρακλητική, Ἐκδ. Μ. Σαλίβερου, Ἐν Ἀθήναις 1913, σ. 284.
[2] Ἡροδότου, Ἱστορίαι, 8.144.2
[3] Ἀντιφώνησις τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατά τήν χοροστασίαν εἰς τόν Ἑσπερινόν ἐν τῷ Ἱερῷ Ναῷ Εὐαγγελιστρίας Νέας Ἰωνίας Βόλου (24.06.2023)
[4] Νικολάου Καβάσιλα, Ἑρμηνεία εἰς τήν Θείαν Λειτουργίαν, PG 150, 452D-453.
[5] Ἰ. Φουντούλη, Λογική Λατρεία, Ἐκδ. Πατριαρχικόν Ἵδρυμα Πατερικῶν Μελετῶν, Θεσ/νίκη 1971, σ. 12-13.