Του Αρχιμανδρίτου του Οικουμενικού Θρόνου Γεράσιμου Φραγκουλάκη
Αννόβερο Γερμανίας
Η φράση «Δεν πτοούμεθα» που διατυπώνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην ομιλία του κατά την εορτή του Αγίου Φωτίου αποτελεί, όχι μόνο μια δήλωση θάρρους, αλλά και την πραγματικότητα μιας βαθιάς ριζωμένης στάσης ζωής και μαρτυρίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας διά μέσου των αιώνων. Όπως διαβεβαιώνει ο Απόστολος Παύλος: «Εάν ο Θεός είναι μεθ’ ημών, ουδείς καθ’ ημών» (Ρωμ. 8,31). Στον λόγο του, ο Παναγιώτατος περιγράφει μια πραγματικότητα γεμάτη προκλήσεις: η «κλαγγή των όπλων» και η «σκιά του φόβου και της αβεβαιότητος» καλύπτουν τον κόσμο, υπενθυμίζοντάς μας ότι η ανθρώπινη ιστορία χαρακτηρίζεται από συγκρούσεις, αμφισβητήσεις και διωγμούς.
Μέσα σε μια τέτοια ατμόσφαιρα, η Μεγάλη Εκκλησία, το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ακολουθώντας το παράδειγμα του Αγίου Φωτίου και άλλων μεγάλων μορφών της εκκλησιαστικής ιστορίας παρουσιάζεται ως «αγέρωχος» και αμετακίνητη. Ο «παγερός αήρ του βορρά», όσο και από όποιους κι αν ενισχύεται, ούτε και τούτη τη φορά θα κατορθώσει να σβήσει την «θέρμην της καρδίας» της Εκκλησίας, διότι ισχύει εκείνο που λέει ο Χριστός: «Θαρσείτε, εγώ νενίκηκα τον κόσμον» (Ιω. 16,33). Αντιθέτως, αυτή η θέρμη, που πηγάζει από το φως της «σεσαρκωμένης αγάπης» του Χριστού, ενδυναμώνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το κάνει να στέκεται ακλόνητο στις επάλξεις της πίστης.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη στάση της Εκκλησίας απέναντι στα «αγνώμονα τέκνα», εκείνους που απομακρύνθηκαν ή αδιαφορούν ή την πολεμούν. Η Εκκλησία, με ανοιχτές αγκάλες, μιμείται τον εύσπλαχνο πατέρα της παραβολής, αλλά και τον ίδιο τον Χριστό επί του Σταυρού, προσφέροντας συγχώρηση και ελπίδα για επιστροφή. «Ουκ ήλθον καλέσαι δικαίους, αλλά αμαρτωλούς εις μετάνοιαν» (Λουκ. 5,32), διακηρύσσει ο Κύριος. Το Πατριαρχείο, «συνεσταυρωμένο» με τον Χριστό, υπομένει το μαρτύριο και την αχαριστία, χωρίς να εγκαταλείπει τον σταυρικό δρόμο της θυσίας.
Το μήνυμα «Δεν πτοούμεθα!» δεν είναι μόνο δήλωση θάρρους αλλά αποτελεί και υπόμνηση ότι η Εκκλησία διαχρονικά καλείται να υπερασπίζεται τα όσια και τα ιερά της πίστεως, παραμένοντας ακλόνητη στις θέσεις που η θεία Πρόνοια της έχει αναθέσει. «Μη φοβηθείτε από των αποκτενόντων το σώμα, την δε ψυχήν μη δυναμένων αποκτείναι» (Ματθ. 10,28), μας διδάσκει το Ευαγγέλιο. Η παρουσία και η προστασία της Υπεραγίας Θεοτόκου, όπως τονίζεται στο τέλος του Πατριαρχικού λόγου, αποτελεί πηγή παρηγοριάς και δύναμης για κάθε κίνδυνο και επιβουλή.
Η φράση αυτή λοιπόν, «Δεν πτοούμεθα», δεν είναι απλώς ένα σύνθημα αντίστασης, αλλά μια διαρκής πνευματική στάση: να αντλούμε θάρρος από την παράδοση, την πίστη και την αγάπη, για να προχωρούμε αταλάντευτοι, ακόμη και σε καιρούς μεγάλης δοκιμασίας. Όπως γράφει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: «Κανείς δεν μπορεί να βλάψει εκείνον που δεν βλάπτει τον εαυτό του». Το μήνυμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου παραμένει πάντα επίκαιρο, προσκαλώντας όλους σε ενότητα, υπομονή και ακατάβλητο φρόνημα Χριστού.