Μητροπολίτου πρ. Χαλκηδόνος Ἀθανασίου
«Τό μάτι του τό ἀλλήθωρο πού τρέχει στόν κατήφορο».
Ἡ Μυθολογία τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων, τουτέστι ἡ θρησκεία των, ἔχει ἱκανά ὅμοια στοιχεῖα πρός τήν ἐποχήν μας, μερικά τῶν ὁποίων εἶναι ἐντυπωσιακά καί «γοητευτικά».
Τινά ἐξ αὐτῶν εἶναι οἱ Κύκλωπες καί οἱ κυκλωπίζοντες.
Ὁ γνωστός ἀπό τήν Ὀδύσσεια Κύκλωπας, υἱός τοῦ Ποσειδῶνος καί τῆς Νύμφης Θοώσης, Πολύφημος, κατοικοῦσε εἰς ἕν σπήλαιον στό νησί τῶν Κυκλώπων καί ἔζη ἀπό τά πρόβατά του, ἀλλά ἦτο φοβερός γίγαντας καί ὁ ἀγριότερος ἀπό τούς Κύκλωπας. Αἰχμαλώτησε εἰς τό σπήλαιόν του τόν Ὀδυσσέα καί τούς συντρόφους του, τούς ὁποίους ἄρχισε νά τρώγει, ὥσπου ὁ Ὀδυσσέας τόν ἐτύφλωσε. Τήν τύφλωση τοῦ υἱοῦ του ἐκδικήθη ὁ Ποσειδῶν μέ τάς τρικυμίας πού ἐπεφύλαξε στόν Ὀδυσσέα καί τούς ἄνδρας του στίς ἐπόμενες περιπλανήσεις των.
Κυκλωπίζοντες δέ ὑπάρχουν, δόξα τῷ Θεῷ, μέχρι τῶν ἡμερῶν μας παντοῦ καί πάντοτε, ἀρκετοί τῶν ὁποίων «τρώγουν» τούς συνανθρώπους των καί ἄν ἀκόμη ἔχουν δύο ἤ καί περισσότερα μάτια παρακολουθοῦντα τά πάντα ὡς ὁ Παντεπόπτης Θεός.
Ὅταν δέ λέγομεν ὅτι «τρώγουν» τούς ἄλλους ἐκ ποικίλων αἰτιῶν ὅπως κυρίως ζηλοτυπίας, μίσους καί λοιπῶν, τοῦτο σημαίνει ὅτι καταστρέφουν καί ἐξουθενώνουν τήν ζωήν των, τήν οἰκογένειαν, τήν ἐργασίαν καί τά πάντα αὐτῶν, πρᾶγμα σύνηθες, ἐπινοοῦντες διαφόρους μεθόδους καί μέσα πρός τοῦτο.
Τό μάτι λοιπόν εἶναι τό αἰσθητήριον ὄργανον τῆς ὁράσεως, τό σημεῖο τοῦ φυτικοῦ βλαστοῦ ἀπό τό ὁποῖον θά ἀναπτυχθεῖ νέος βλαστός ἤ ἄνθος, ἡ ἀνάγλυφος ἐπιφάνεια τοῦ γράμματος εἰς τό τυπογραφικόν στοιχεῖον.
Ἡ φάτνη εἶναι μικρή, ταπεινή, σιωπηλή, ὅπως καί ὁ ὀφθαλμός, καί ὅμως εἰς αὐτήν χωρᾶ ὁ Θεός, στόν ὀφθαλμό χωρᾶ ὁλόκληρος ὁ κόσμος. Καί τά δύο φανερώνουν ὅτι τό μέγα μπορεῖ να φανερωθεῖ μέσα στο ἐλάχιστο.
Ἔτσι ὑπάρχουν πολλές ἐκφράσεις γιά τό μάτι ὅπως: Στραβός, στρεβλός, κακός, γκαβός, ἀλλήθωρος, γυμνός, ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ, ὀφθαλμόν ἀντί ὀφθαλμοῦ, χάρμα ὀφθαλμοῦ, εὐπρεπής, κόρη ὀφθαλμοῦ, εἰ δέ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιός.
Ὁ Παντεπόπτης ὀφθαλμός, ὁ μονόφθαλμος βασιλεύει τούς τυφλούς, ἄλλα τά μάτια τοῦ λαγοῦ, ἔχει τρύπιο μάτι, ἔχει καί στήν πλάτη μάτια, καλλίτερα νά σοῦ βγεῖ τό μάτι παρά τ’ὄνομα, ἀλληθώρισε τό μάτι μου ἀπό τήν πεῖνα, ἡ νύχτα ἔχει αὐτιά καί ἡ μέρα μάτια.
Ὁ Παντεπόπτης ὀφθαλμός εἶναι σύμβολο πού ἀποτελεῖται ἀπό ἕνα μάτι συχνά ἐν μέσῳ ἀκτίνων φωτός ἤ σέ δόξα , συνήθως περικλειομένων σέ ἕνα τρίγωνον. Παριστᾶ τό μάτι τοῦ Θεοῦ πού ἐπιστατεῖ τήν ἀνθρωπότητα καί τοποθετεῖται ἄνωθεν τῆς ὡραίας πύλης τῶν τέμπλων συνήθως τῶν ναῶν, σύμβολο καί τῆς Ἁγίας Τριάδος.
Κατά τήν νεοτέραν ἐποχήν, ἀξιοσημείωτη ἀπεικόνιση τοῦ παντεπόπτου ὀφθαλμοῦ εὑρίσκεται εἰς τήν ὀπισθίαν ὄψιν τῆς μεγάλης σφραγίδος τῶν ΗΠΑ πού ἐμφανίζεται στό χαρτονόμισμα τοῦ ἑνός δολλαρίου.
Οὕτως μονόφθαλμοι εἶναι, τουλάχιστον εἰκονογραφικῶς, οἱ Κύκλωπες καί ὁ Παντεπόπτης Θεός. Ὅμως οἱ πρώτοι εἶναι ἀπάνθρωποι, ἐνῶ ὁ Παντεπόπτης ἀγαθός, τιμωρός καί δίκαιος.
Ἐξαφανισθεῖτε λοιπόν κυκλωπίζοντες διά νά μήν ἀποκυκλωπισθῆτε, διότι ὁ πόλεμος εἶναι καί γίνεται ἔτι ἀμείλικτος.