Από τον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Φιλελλήνων, με τη φροντίδα του π. Συνεσίου Προϊσταμένου του Ναού και των εκδόσεων ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ ΑΒΕΕ, κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Αρχαιολόγου-Θεολόγου π. Μιχαήλ Σταθάκη: «ΣΩΤΕΙΡΑ ΛΥΚΟΔΗΜΟΥ 1025–2025»
«Η ύπαρξη ενός μνημείου, και μάλιστα ενός ναού στην καρδιά των Αθηνών, όπως η Σώτειρα του Λυκοδήμου — γνωστή σήμερα ως
Αγία Τριάδα της οδού Φιλελλήνων — αποκτά ιδιαίτερη σημασία και αξία. Οι εορτασμοί για το ιωβηλαίο της συμπλήρωσης δέκα αιώνων αδιάλειπτης παρουσίας και ζωής μάς φέρνουν ενώπιον του ιστορικού μας καθρέπτη, ώστε να αντικρίσουμε τα έργα των πατέρων μας και να οραματιστούμε την κληρονομιά που θα παραδώσουμε στις νεότερες γενιές.»
Ένα σημαντικό έργο που φωτίζει την ιστορία, την πνευματική πορεία και τη διαχρονική προσφορά ενός από τα σπουδαιότερα βυζαντινά μνημεία της Αθήνας, με αφορμή τη συμπλήρωση 1.000 ετών από την ίδρυσή του.
Πρόλογος
Ἡ ἀναζήτηση ἑνός χιλιόχρονου μνημείου σέ κάποια εὐρωπαϊκή πόλη, ἴσως νά μήν εἶναι ἰδιαίτερα δύσκολη συνθήκη. Παρόμοια, ὅμως, ἀναζήτηση στήν Ἀθήνα, τήν ἀρχαιότερη καί ἱστορική πρωτεύουσα τῆς Εὐρώπης, φαντάζει ἆθλος πού προϋποθέτει τήν εὔνοια τῆς ἀγαθῆς τύχης. Ἡ Ἀθήνα παρά τό γεγονός, ὅτι κατοικεῖται συνεχῶς ἐπί ἕξι περίπου χιλιάδες χρόνια, παρά τό ὅτι δύναται νά καυχηθεῖ γιά τήν κατοχή καταλόγου ἡγεμόνων καί ἀρχόντων, πού διοίκησαν τήν πόλη, ἡ ἀρχή τοῦ ὁποίου ὠσμώνεται μέ μυθικά πρόσωπα, παρά τό πασιφανές τῆς διασώσεως τοπωνυμίων καί ὀνομάτων πού συμπλέκουν τούς μύθους καί τήν ἱστορία μέ τούς τόπους ἐπί τῶν ὁποίων διαδραματίστηκαν στό ἀπώτατο παρελθόν, ἐν τούτοις ἡ εὐχέρεια ἀνευρέσεως χιλιόχρονων μνημείων εἶναι ἀντιστρόφως ἀνάλογη τῆς πλούσιας ἱστορίας της.
Τοῦτο συμβαίνει διότι ἡ πόλη μας, ἐπειδή εἶναι ἡ ἀρχαιότερη, εἶναι καί ἡ πλέον πολύπαθη… Ἀμέτρητες καταστροφές, λεηλασίες, βανδαλισμοί καί ἐξανδραποδισμοί, πυρκαϊές, σεισμοί, λιμοί καί λοιμοί ἐνέσκηπταν τακτικά πάνω στόν ἀθηναϊκό λαό, μέ τά ἀνάλογα ἀποτελέσματα. Πάντα, ὅμως, ἡ ἀττική γῆ καί τά παιδιά της ἀντιμετώπισαν τίς καταστροφές σάν εὐκαιρίες ἀναδημιουργίας, ἡ ὁποία κάθε φορά ἐμφοροῦταν ἀπό νέες ἰδέες καί τρόπους. Κατόπιν τούτων, ἡ ὕπαρξη ἑνός μνημείου καί μάλιστα ναοῦ στήν καρδιά τῶν Ἀθηνῶν, ὅπως ἡ Σώτειρα τοῦ Λυκοδήμου ἤ ὅπως εἶναι σήμερα κοινῶς γνωστή ἡ Ἁγία Τριάδα τῆς ὁδοῦ Φιλελλήνων, ἀποκτᾶ ἰδιαίτερη σημασία καί ἀξία, καθώς οἱ ἑορτασμοί γιά τό ἰωβηλαῖο τῆς συμπληρώσεως δέκα αἰώνων συνεχοῦς παρουσίας καί ζωῆς μᾶς φέρνουν ἐνώπιον τοῦ ἱστορικοῦ μας καθρέπτη, γιά νά ἀντικρίσουμε τά ἔργα τῶν πατέρων καί νά ὁραματιστοῦμε τήν κληρονομιά, πού θά παραδώσουμε στούς νεοτέρους.
Ὁ ἀνά χεῖρας ἔντυπος ξεναγός στήν τοπική, θύραθεν καί ἐκκλησιαστική ἱστορία καί τέχνη, ἔχει στόχο μέ κατανοητό λόγο καί ἁπλή ἀλληλουχία σκέψεων νά κάνει μέτοχο τῆς χιλιόχρονης ἱστορίας τῆς Σώτειρας τοῦ Λυκοδήμου κάθε προαιρέσεως ἐπισκέπτη ἤ προσκυνητή –χωρίς προαπαιτούμενες γνώσεις- εἰσάγοντάς τον σέ αὐτές, σάν νά ἦταν πάντα παρών καί ὡς ἐκ τούτου ἔμπειρος στό νά ἑρμηνεύει τά ἱστορικά γεγονότα καί τά καλλιτεχνικά δρώμενα, ὅπως ἐκδηλώθηκαν στόν τόπο μας, ἀποτέλεσμα εὐρύτερων κοινωνικοπολιτικῶν σχέσεων καί σχάσεων.
