Του Αριστείδη Χ. Βικέτου
«Ηγάπησε την Πόλιν του κόσμου και κατέκτησε την Βασιλείαν των Ουρανών. Πτωχός και εμεγάλυνεν την ελεημοσύνην. Ακατάβλητος και δια τούτο ανυπέρβλητος. Δια τον Πατριάρχην Βαρθολομαίον η αφοσιωμένη σκιά, δι’ ημάς πάντας η φωτεινή όψις της ανθρωπίνης φύσεως» (Επιτύμβια πλάκα)
Ανήμερα στις 10 Απριλίου του 2021 η πανδημία του COVID 19 πήρε αναπάντεχα από κοντά μας τον φίλο και αδελφό, δημοσιογράφο και φωτορεπόρτερ, Νικόλαο (Νίκο Μαγγίνα), τον ακαταπόνητο και ανιδιοτελή για δεκαετίες εργάτη του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Παρά τα πέντε χρόνια από την εκδημία του, ο Νίκος είναι ανάμεσα μας «ΩΣΕΙ ΠΑΡΩΝ»!
Έφυγε από τα εγκόσμια την ημέρα της μνήμης του μαρτυρικού Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε’
Οι Οθωμανικές αρχές αποφάσισαν την εξόντωσή του, με την ελπίδα ότι αυτή θα επιδρούσε αρνητικά στο ηθικό των εξεγερμένων Ρωμιών και θα ανέκοπτε την επαναστατική ορμή τους. Έτσι, στις 10 το πρωί της 10ης Απριλίου του 1821, ανήμερα της εορτής του Πάσχα, ο μέγας διερμηνέας της Υψηλής Πύλης, Σταυράκης Αριστάρχης, μετέβη στο Πατριαρχείο και ανέγνωσε ενώπιον μελών της Ιεράς Συνόδου το σουλτανικό φιρμάνι, με το οποίο ο Γρηγόριος επαύετο από το αξίωμά του «ως ανάξιος γενόμενος του πατριαρχικού θρόνου, αγνώμων προς την Υψηλήν Πύλην και άπιστος”.
Γύρω στις 3 μ.μ. της ίδιας ημέρας, ο Γρηγόριος επέστρεψε φρουρούμενος στο Φανάρι, ενώ κατά τη διαδρομή ομάδες του μουσουλμανικού και εβραϊκού υποκόσμου της Πόλης τον χλεύαζαν και τον προπηλάκιζαν. Στη μεσημβρινή πύλη του Πατριαρχείου είχε στηθεί η αγχόνη. Ο δήμιος, αφού του αφαίρεσε το εγκόλπιο, το ράσο, το κομπολόι και ό,τι πολύτιμο βρήκε πάνω του, τοποθέτησε τον βρόχο στον λαιμό του. Λίγες στιγμές αργότερα, το σώμα του Γρηγορίου αιωρείτο στο κενό. Ο Πατριάρχης είχε παραδώσει το πνεύμα, σε ηλικία 76 ετών. Τον κρέμασαν στην Κεντρική Πύλη του Πατριαρχείου, η οποία έκτοτε παραμένει κλειστή. Ο μακαριστός Μαγγίνας κάθε χρόνο φωτογράφιζε τον Πατριάρχη, που άναβε κερί και άφηνε άνθη στην κλειστή Κεντρική Πύλη.
Ο Νίκος Μαγγίνας ήταν επί σειρά ετών ο προσωπικός φωτογράφος του Οικουμενικού Πατριάρχη, Βαρθολομαίου, και τον ακολουθούσε σε όλες τις επισκέψεις του ανά τον κόσμο. Το όνομα του Νίκου Μαγγίνα έχει συνδεθεί όσο λίγων με το Πατριαρχείο, καθώς ήταν ο άνθρωπος που απαθανάτισε με τον φακό του όλα τα μεγάλα γεγονότα του Οικουμενικού Πατριαρχείου τις τελευταίες δεκαετίες.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης, μάλιστα, είχε τιμήσει το 2012 τον Νίκο Μαγγίνα για την προσφορά του στην ελληνική ομογένεια, απονέμοντάς του τον Σταυρό του Απόστολου Ανδρέα του Πρωτοκλήτου.
Ο Νικόλαος Μαγγίνας, γέννημα θρέμμα της Πόλεως, αγάπησε από πολύ μικρός την τέχνη της φωτογραφίας. Ήδη από τα νεανικά του χρόνια κατέγραφε με τον φακό του τη ζωή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, της Ομογένειας αλλά και την καθημερινότητα στις δύο ακτές του Βοσπόρου.
Ως μαθητής του Ζωγραφείου Λυκείου συμμετείχε σε διαγωνισμό φωτογραφίας με θέμα την παλαιά Πόλη κερδίζοντας ειδικό Έπαινο. Νεαρός ξεκίνησε να συνεργάζεται με ελληνικά και ξένα περιοδικά και εφημερίδες που δημοσίευαν φωτορεπορτάζ του.
Ο αείμνηστος Νίκος Μαγγίνας ήταν γνωστός, όχι μόνο στους εκκλησιαστικούς κύκλους της Κύπρου, αλλά και ευρύτερα, λόγω του προσκυνήματος των Κυπρίων στο Φανάρι. Ο Νίκος είχε επισκεφθεί τρεις φορές την Κύπρο και σε μια από τις επισκέψεις του φωτογράφισε τον ναό της Παναγίας Φανερωμένης. Οι φωτογραφίες θα πρέπει να βρίσκονται στο αρχείο του.
Επί σαράντα χρόνια κάλυπτε ως φωτορεπόρτερ και δημοσιογράφος τις δραστηριότητες του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και καθιερώθηκε ως ο επίσημος φωτορεπόρτερ από το 1991. Εργάστηκε θυσιαστικά για την προβολή των δικαίων του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ρωμιοσύνης της Πόλης. Άνθρωπος ευγενής και ταπεινός, έχαιρε εκτίμησης από τους συναδέλφους του στην Ελλάδα, στην Τουρκία και στο εξωτερικό, οι οποίοι παρά πολλές φορές, πριν γράψουν κάτι τον συμβουλεύονταν, γιατί ήταν, εκτός των άλλων, και άριστος γνώστης της πολιτικοκοινωνικής πραγματικότητας στην Τουρκία.
Γνώρισα για πρώτη φορά γνωριμία τον Νίκο Μαγγίνα το 1973 στην Αθήνα, στο διάστημα των σπουδών στην Πάντειο Ανωτάτη Σχολή Πολιτικών Επιστημών. Το 1991, όταν για πρώτη φορά πήγα στην Πόλη για την ενθρόνιση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, αναπτύξαμε αδελφική φιλία. Για τον Νίκο Μαγγίνα ταιριάζουν απόλυτα τα λόγια του πνευματικού πατέρα του Οικουμενικού Πατριάρχη, αοιδίμου Μητροπολίτη Γέροντος Χαλκηδόνος Μελίτωνα, ο οποίος είχε τονίσει για κάποιο θεράποντα της τέχνης: «όπως κάθε Βυζαντινό καλλιτέχνη τον απασχολούσε πρώτα να καθαρίσει την ψυχή του κι έπειτα να τεχνουργήσει. Ο χρόνος του ήταν υπεριστορικός, γιατί υπεριστορικός είναι ο θεσμός που υπηρέτησε. Η ιερά και μεγάλη υπόθεση».
Στην επιτύμβια πλάκα στο μνήμα του αείμνηστου Νίκου, που βρίσκεται στο Κοιμητήριο Σισλί, μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Ηγάπησε την Πόλιν του κόσμου και κατέκτησε την Βασιλείαν των Ουρανών. Πτωχός και εμεγάλυνεν την ελεημοσύνην. Ακατάβλητος και δια τούτο ανυπέρβλητος. Δια τον Πατριάρχην Βαρθολομαίον η αφοσιωμένη σκιά, δι’ ημάς πάντας η φωτεινή όψις της ανθρωπίνης φύσεως».
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σε ευχαριστήρια επιστολή για τα προς Αυτόν συλλυπητήρια, μεταξύ άλλων, υπογραμμίζει ότι ο Νίκος Μαγγίνας «απροϋποθέτως αφιερώθηκε εις την αποστολήν αυτού…Το Φανάριον και η Ομογένεια θα τον ενθυμούνται ως τον ¨ιδικόν των άνθρωπον¨, ο οποίος δια του φωτογραφικού του φακού ¨έγραψε ιστορία¨ και διέσωσε πρόσωπα και γεγονότα , αλλά και την διάστασιν του βάθους των πραγμάτων».
Πέραν από το φωτογραφικό του έργο, άρθρα του Νίκου Μαγγίνα δημοσιεύτηκαν κατά καιρούς στον ελληνικό Τύπο και τις ομογενειακές εφημερίδες στην Τουρκία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αρθρογραφία του διακρινόταν για την κρυστάλλινη ανάλυση και ολοκληρωμένη άποψη με αντίληψη του ιστορικού βάθους του Πατριαρχείου και του Γένους.
Όταν ο Μαγγίνας άκουγε να μιλούν απαξιωτικά για τους Ρωμιούς της Πόλης απαντούσε κατηγορηματικά: «Μην τα ακούτε αυτά:¨Ρωμιός ίσον Ελληνας 24 καρατίων¨». Αυτό το απέδειξε ο ίδιος με την ζωή και την προσφορά του
Επίσης, πήρε συνεντεύξεις από σπουδαίους ανθρώπους. Μια τέτοια συνέντευξη είναι του θρυλικού φωτογράφου των Σεπτεμβριανών, Δημήτρη Καλούμενου, την οποία αυτός παραχώρησε στον Νίκο Μαγγίνα το 2005, λίγους μήνες πριν πεθάνει.
Σε ειδικό αφιέρωμα στο Κυριακάτικο φύλλο του «Φιλελευθέρου» της Κύπρου (4.9.2011) ο αείμνηστος Μαγγίνας είχε πει στον γράφοντα:
«Οι μαρτυρίες είναι πολλές, αλλά η πιο δυνατή είναι οι φωτογραφίες – μια φωτογραφία χίλιες λέξεις- του Κωνσταντινουπολίτη φωτορεπόρτερ, μακαρίτη σήμερα Δημήτρη Καλούμενου, ο οποίος αποτύπωσε με μια «Laika» όλη τη βαρβαρότητα και θηριωδία κατά των Ελλήνων της Πόλης.
Ο Ν. Μαγγίνας είχε επισημάνει στον «Φ» ότι οι φωτογραφίες του Καλούμενου είναι μοναδικές και έχουν μεγάλη ιστορική σημασία και αξία, γιατί από τουρκικής πλευράς δεν δόθηκαν ποτέ φωτογραφίες από τους βανδαλισμούς στις εκκλησίες και στα κοιμητήριά μας. Μας μίλησε, χωρίς όμως, δυστυχώς, να μας βλέπει, καθώς το οπτικό του νεύρο τον είχε ¨εγκαταλείψε騻.
ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΑΔΕΛΦΙΚΕ ΦΙΛΕ ΝΙΚΟ ΜΑΓΓΙΝΑ.
(ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ν.ΜΑΓΓΙΝΑΣ (+), Ν. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ, Α.ΒΙΚΕΤΟΣ)
