Στις 6 Φεβρουαρίου 2023, πριν ακριβώς τρία χρόνια, δύο ισχυροί σεισμοί έπληξαν τη νότια Τουρκία, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές σε δέκα επαρχίες της Τουρκίας και στη βόρεια Συρία και τουλάχιστον 54.000 θανάτους.
Η Αντιόχεια, η μεγάλη και ιστορική αυτή πόλη, ήταν από τις πόλεις που επλήγησαν περισσότερο.
Καταστράφηκε, δυστυχώς, η εκκλησία των Αγίων Πέτρου και Παύλου, που ανήκει στο Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Αντιοχείας στην ανατολική όχθη του ποταμού Ορόντη και είχε ξαναχτιστεί πλήρως το 1900, αφού καταστράφηκε από σεισμό το 1872.
Η Ορθόδοξη αραβόφωνη κοινότητα αγωνίζεται να αποδείξει ότι οι ρίζες της Αντιόχειας μπορούν να διατηρηθούν ξανά και προσπαθεί για την αναστήλωση του Ναού, που είναι σημείο αναφοράς.
Σήμερα, Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026, τελέστηκε Θεία Λειτουργία στα ερείπια του ιστορικού Ναού, από τους ιερείς π. Δημήτριο Doğum και π. Ιωάννη Behllülle.
Επίσης, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση για τους 62 Ορθοδόξους Χριστιανούς που έχασαν τη ζωή τους λόγω του σεισμού. Οι ιερείς τέλεσαν και τρισάγια στους τάφους των θυμάτων, στο Κοιμητήριο της περιοχής.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τους Ορθόδοξους Χριστιανούς της Αντιόχειας είναι η επιστροφή των ανθρώπων που άλλοτε γέμιζαν την αυλή του Αγίου Παύλου και τη λεωφόρο Σαράι. Με τα περισσότερα σπίτια στο ιστορικό κέντρο ακόμη ερείπια, η πλειονότητα της ελληνορθόδοξης κοινότητας παραμένει εκτοπισμένη από τις πατρογονικές εστίες.
Ο Φάντι Χουριγκίλ, πρόεδρος του Ιδρύματος της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας της Αντιόχειας, είπε ότι πριν από τους σεισμούς ζούσαν 370 έως 400 οικογένειες στο κέντρο της Αντιόχειας, εκ των οποίων μόνο περίπου 90 έχουν επιστρέψει, ενώ άλλοι έρχονται μόνο για μνημόσυνα.
«Η μεγαλύτερη ανάγκη της κοινότητας για να μπορέσει να επιστρέψει είναι η ανοικοδόμηση των σπιτιών και των επαγγελματικών τους χώρων», είπε.
Πολλοί ορθόδοξοι χριστιανοί με κατεστραμμένες ή κατεδαφισμένες περιουσίες ζουν πλέον σε μικρότερες περιοχές της επαρχίας Χατάι ή σε γειτονικές πόλεις, ελλείψει ενός συνολικού πολεοδομικού σχεδίου για την αποκατάσταση του ιστορικού κέντρου.
«Ημασταν ένα οικονομικά αυτάρκες ίδρυμα που μπορούσε να βοηθά οικογένειες σε ανάγκη», δήλωσε στο «AP» ο Φάντι Χουριγκίλ, πρόεδρος της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας της Αντιόχειας. «Χάσαμε έως και το 95% των εσόδων μας μετά τους σεισμούς».
Τα ενοίκια από καταστήματα ιδιοκτησίας της εκκλησίας στη λεωφόρο Σαράι, που απευθύνονταν σε τουρίστες, αποτελούσαν την κύρια πηγή εσόδων. Το άνοιγμά τους ξανά θεωρείται καθοριστικό για να αρχίσει η κοινότητα να παράγει εισόδημα, καθώς η μετασεισμική οικονομική βοήθεια από το Πατριαρχείο Αντιοχείας στη Δαμασκό και άλλους δωρητές έχει μειωθεί.
Κάτοικοι και κοινοτικοί ηγέτες φοβούνται ότι η παρατεταμένη απουσία διαφορετικών θρησκευτικών και εθνοτικών ομάδων θα ανατρέψει τη μακρόχρονη διαπολιτισμική αρμονία της πόλης.
«Μεγαλώσαμε στη λεωφόρο Σαράι – τώρα δεν υπάρχει λεωφόρος Σαράι», λέει ο 59χρονος Δημήτρης Ντογούμ, στέλεχος της εκκλησίας, του οποίου η οικογένεια ζει στην Αντιόχεια εδώ και 400 χρόνια. «Τόσοι άνθρωποι έχουν ήδη φύγει και μπορεί να χρειαστούν άλλα πέντε χρόνια μέχρι να συνέλθει η πόλη».
Ο Ντογούμ φοβάται ότι ο γιος του και τα παιδιά των σουνιτών μουσουλμάνων φίλων του δεν θα δημιουργήσουν τις φιλίες και τον διαθρησκειακό διάλογο που ο ίδιος έζησε παίζοντας μικρός στους δρόμους.
«Ο κόσμος έφυγε», λέει. «Ο φόβος μου είναι ότι θα χάσουμε την κουλτούρα της συνύπαρξης».
