Κωνσταντίνος Β. Τερψίδης
Το Αρχοντικό Μέτσοβο γιόρτασε την Απελευθέρωσή και τίμησε τους Ήρωές του.
Αμίτσου γιουρτισιάτι απελευθέρωση και τιμισιάτι ατσέι τσι βουταμάρι.
«Παιδιά μου, ο πόλεμος για σας περνάει θριαμβευτής των αδίκων, ο πόλεμος δεν είν΄ εκδικητής, είναι ο θυμός της άνοιξης και της δημιουργίας. Η Ελλάδα είναι στεφανωμένη με δάφνες και κρίνα της νίκης. Παντοδύναμος την έπλασε τεχνίτης. Η δόξα, το καμάρι της. Η αλήθεια είναι δική της. Κι΄ αν είναι και στον πόλεμο μέσα, η ζωή θυσία, ο τάφος είναι πέρασμα προς την Αθανασία!». Κωστής Παλαμάς
Εκεί στα ψηλά αετόκορφα βουνά της Ηπείρου, όπου «η πέτρα ραγίζει αλλά ο άνθρωπος δε ραγίζει» (κιάτρα κριάπα όμλου νου κριάπα) και οι υπερήφανοι Βλάχοι κάτοικοί τους τη «μνήμη δεν την έχουν πίσω αλλά μπροστά στο κεφάλι» (μίντι λα μίντι νου τι άμου νιπόιου κε τι αμ ντινίντι), στο Πατριαρχικό Μέτσοβο, το ντυμένο στην πανέμορφη πολύχρωμη φθινοπωρινή του ομορφιά, και του οποίου οι κάτοικοι ακράδαντα πιστεύουν ότι «ο Θεός είναι ψηλά, μα βλέπει χαμηλά» (ντουμιτζάλου ιάστι ανάλτου, μια βιάντι χαμλά), το τετραήμερο από 30/10 έως 2/11/2025 τιμήθηκε, όπως αρμόζει με κάθε μεγαλοπρέπεια και αρχοντιά, η Απελευθέρωση από τον Οθωμανικό ζυγό στις 31 Οκτωβρίου 1912, κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Φορώντας τα γιορτινά τους μικροί και μεγάλοι, ένστολοι, γυναίκες και παιδιά, ξαναγύρισαν τον τροχό της ιστορίας διότι «ρόδα που γυρίζει σκουριά δεν πιάνει» (τροχό τσι στουάρνου σκουργιάουα ντου ακάτσου). Πήραν το πολύτιμο υφάδι του αργαλειού της ένδοξης ιστορίας τους, το βαμμένο με αίμα, στο οποίο με θυσίες και αγώνες οι πρόγονοί τους χτύπησαν τα χτένια του αγώνα τους, το κράτησαν ακλόνητο με τα μιτάρια της πίστεώς τους, κι έμαθαν στα παιδιά τους την τέχνη της σαΐτας, πώς να περνούν την ιστορία μέσα από το στημόνι της μνήμης. Τα δίδαξαν με την αγέρωχη στάση τους την ιστορία και τη γλώσσα των προγόνων τους, οι οποίοι ήταν αυτοί που φρόντιζαν τα πρόβατα της ψυχής τους, προκειμένου να έχουν πλούσιο μαλλί για κουρά, τσουβάλιασμα και πλύσιμο στο ποτάμι μαζί με «το ανακατωμένο νερό που φέρνει κούτσουρα» (απα μιντίτα μπούτσιν αντούτσι).
Οι Μετσοβίτισσες γυναίκες είναι οι μέλισσες του σπιτιού (μιγκιάρι ιάστι αλκίνα κασιλιέ). Ήταν οι πρόγονές τους αυτές οι οποίες έγνεθαν με τη ρόκα και το αδράχτι το νήμα της ιστορίας τους, αυτές που το ξέπλυναν με τον ίδρωτα τους, το έβαφαν με το αίμα των παιδιών και των ανδρών τους αλλά και με καρυδότσουφλα, λουλάκια και κρεμμύδια. Ήταν αυτές οι μοναδικές υφάντρες της ιστορίας του τόπου τους, οι οποίες «ως άλλες Πηνελόπες με τους οχτρούς γύρω, και σιμά τους χαροκόπους υφαίναν και ξεϋφαίναν το γνέμα της πίστεως και της αγάπης», όχι επαγγελματικά αλλά με έρωτα προς την «αόρατη ορατή τέχνη τους». Μετά τον κόπο της ημέρας κάθονταν για ξεκούραση! στον αργαλειό τους για να υφάνουν τους καημούς και τα όνειρα, χτυπώντας με πείσμα και υπομονή τα ποδαρικά του και κρατώντας με δύναμη την ξίγκλα, για να διατηρεί κατάγερο και τεντωμένο στους αιώνες το ολοζώντανο χρωματιστό υφαντό της ιστορίας τους, όπως αυτή η ιστορική και σημαντική ημέρα η οποία σηματοδότησε το τέλος της Οθωμανικής σκλαβιάς τεσσάρων αιώνων και την ένταξη της ορεινής πολιτείας της Ηπείρου στον εθνικό κορμό. Ήταν η προγιαγιά Ελένη Δασούλα αυτή που από τις κάλτσες που έπλεξε στον σύντεκνο ήρωα Κρητικό Καπετάν Κλειδί σαν δώρο, ο οποίος για τον πόθο της ελευθερίας βάφτισε το παιδί της Ελευθέριο, τον γνώρισε όταν τον περνούσαν σκεπασμένο με την τσόχινη κάπα του στο νεκροφορείο μπροστά από το σπίτι της, μετά τη μάχη στον Προφήτη Ηλία, την ώρα που ο Ναζίρης κτυπούσε χαρμόσυνα την καμπάνα του μεγαλόπρεπου Αβερώφειου κωδωνοστασἰου της Αγίας Παρασκευής. Ήταν οι Μετσοβίτισσες αυτές που στο ημίφωτο κελάρι του αργαλειού, λόγω των μικρών παραθύρων, για προστασία από την βαρυχειμωνιά, «έβγαζαν τα μτια τους» για να υφάνουν, να πλέξουν, να κεντήσουν και πολλές φορές να βγάλουν με αυτή την απερίγραπτη τέχνη τους την πολυπόθητη προίκα τους, φέρνοντας παράλληλα «βόλτα» το σπιτικό τους. Αυτή η ταλαιπωρία των ματιών της Ηπειρώτισσας, δικαιολογεί και την παρουσία τόσων Ιερών Ναών αφιερωμένων στην Αγία Παρασκευή, την προστάτιδα των οφθαλμών μας. Ήταν όμως κι αυτέ, οι πιστές υφάντρες οι οποίες καθόταν οκλαδόν στο πάτωμα με τις αφράτες μπάλες μαλλιού στο πλάι και έγνεθαν με τη ρόκα και το αδράχτι της το νήμα, τραγουδώντας τον έρωτά τους :
Eγώ το φάδι θα γενώ κι εκείνος το στημόνι,
που να μπλεχτεί μες στο πανί και πια να μη γλιτώνει.
Τάκου και σε λίγο φτάνει
για φιλί και για στεφάνι.
Πέτα, σαΐτα μου γοργή, χτύπα, χρυσό μου χτένι,
η ατέλειωτη Σαρακοστή μερόνυχτο να γένει.
Αράου νου στουάρνα ντιναπόι. (Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω)
Για άλλη μια χρονιά οι Μετσοβίτες, που το «αίμα τους νερό δεν γίνεται», (σιντζι, απου νού σ-ανταρα), έριξαν στο μαντάνι και τη νεροτριβή, το υφαντό της ιστορίας τους, προκειμένου να το ξεπλύνουν από τις βρωμιές εκείνων που το ποδοπατούν αγνοώντας την αξία του και να το παραδώσουν στα παιδιά τους ζωντανό και πεντακάθαρο.
Το γνωρίζουν, το εισέπραξαν για άλλη μία φορά στο πρόσφατο προσκύνημά τους την 29η Οκτωβρίου 2025, με τον συμπατριώτη τους ομότιμο καθηγητή του Α.Π.Θ. και Άρχοντα Ιερομνήμονα της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας κ. Μιχαήλ Τρίτο, στο Πάνσεπτον Φανάριον, έχοντας στο πλευρό τους τον Οικουμενικό Πατριάρχη τους κ.κ. Βαρθολομαίο, ο οποίος αγωνίζεται, γνωρίζει, σέβεται και δεν ξεχνά. Πάντα αναγνωρίζει και ομολογεί και τις θυσίες και την προσφορά τους. Ήταν αυτός ο οποίος κατά την αντιφώνησή Του στο Πάνσεπτον Φανάριον προς τους επίσης προσκυνητάς της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων, μίλησε με θερμά λόγια για τους Βλάχους και την πολύπλευρη συμβολή τους στην πνευματική και ηθική ανύψωση του Γένους, αλλά και για την προσφορά τους στη Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία. «η οποία καμαρώνει διότι γνωρίζει ότι οι Βλάχοι με τους Μεγάλους Ευεργέτες τους είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι του Ελληνισμού με υψηλό Εθνικό και Πατριαρχικό φρόνημα» (25/4/2013). Αβέρωφ, Αρσάκης, Δουμπαίοι, Ζαππαίοι, Ποστολάκας, Σιναίοι, Στουρνάρας, Τοσιτσαίοι κι άλλοι επιφανείς: Σταύρου, Μαύρος (Σβάρτς), Βούλγαρης, Κωλέττης είναι μερικοί απ΄ αυτούς μαζί με πάμπολλους άλλους. Δεν είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός ότι, το Οικουμενικό Πατριαρχείο κατά την κρίσιμη αυτή περίοδο είχε επιλέξει ως Πατριαρχικό Έξαρχο Μετσόβου τον τολμηρό Χαλκίτη, τον ικανότατο μακαριστό Μετσοβίτη Ιερόθεο Σταύρου. Κατά την περίοδο 1924-1928 κατά την οποία η Εξαρχία Μετσόβου έγινε Μητρόπολη, εξέλεξε τον επίσης ικανότατο από Γάνου και Χώρας κυρό Τιμόθεο Λάμνη, έναν από τους αρίστους Αρχιερείς του κλίματος του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Ιωακείμ ο Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής, εξάλλου, ο οποίος είλκυε την καταγωγή του από το βλαχόφωνο Κρούσοβο της Βόρειας Μακεδονίας, «Ὁ διὰ παντὸς τοῦ βίου αὐτοῦ φιλοπόνως ἐργασάμενος ὅπου ἐκλήθη νὰ διακονήση τὰ δοθέντα αὐτῷ τάλαντα καὶ νὰ προσαγάγη τῷ Δεσπότη Χριστῷ καὶ τὴ Μητρὶ Ἐκκλησία πλείστους ὅσους ἀγαθοὺς καρπούς» (Χαιρετισμός της Α.Θ.Π. προς το Συνέδριο με θέμα: «Ιωακείμ Γ΄ ο Μεγαλοπρεπής ο από Θεσσαλονίκης Πατριάρχης. Θεσσαλονίκη 25/10/2014), όχι μόνο ομιλούσε το βλάχικο ιδίωμα, αλλά ήταν αυτός ο οποίος πρωτοστάτησε στον αγώνα εναντίον της προπαγάνδας, που με ανέντιμες μεθόδους προσπάθησε να αλώσει την ελληνική εθνική συνείδηση των Βλάχων της Βαλκανικής. Συγκεκριμένα, εξαπέλυσε τέσσερις ιστορικές εγκυκλίους προς τους Αρχιερείς και τους χριστιανούς της Μακεδονίας και της Ηπείρου σχετικές με τη στάση που πρέπει να κρατήσουν στο Κουτσοβλαχικό Ζήτημα. Σε όλες τις επιστολές του, υπεραμύνεται της ελληνικότητας των Βλάχων της Βαλκανικής και αποκλείει κάθε σκέψη εισαγωγής της ρουμανικής γλώσσας στη λατρεία σε περιοχές που κατοικούνται από Βλάχους.
Να τονίσουμε ότι «τα βλάχικα, τα οποία πλούτυναν το παρών κείμενο, ΔΕΝ είναι διάλεκτος της ρουμανικής γλώσσας… Οι ειδικοί γλωσσολόγοι θεωρούν ότι τα βλάχικα είναι μία από τις τέσσερις ρομανικές, δηλαδή νεολατινικές, γλώσσες της Βαλκανικής λατινικής που ομιλούνταν στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία … Ο Βλάχος και φτωχός να είναι πάλι σαν τσέλιγκας θα μυρίζει (Aρμάνλου σ’ οάρφαν’ σ’ χίμπα τουτ’ πρι τσέλνικ’ βα σ’ ου αντούκα). Τα βλάχικα που ομιλούνται υπερήφανα από τους Μετσοβίτες κι άλλους Έλληνες μέχρι σήμερα, δεν είναι ούτε ξένη ούτε μειονοτική γλώσσα. Είναι μια άλλη, προφορική ασφαλώς γλώσσα, και συνιστούν στοιχείο της υπερχιλιετούς προφορικής πολιτισμικής κληρονομιάς της ελληνικής πατρίδος μας». Ήταν αυτοί οι Βλάχοι οι οποίοι τραγουδούσαν για την επτάλοφο Μοσχόπολή τους, λες και τραγουδούσαν για την επίσης Επτάλοφο Κωνσταντινούπολή τους:
Μοσχοπόλεα
Πίστι σιιάπτι ουάχτι ανάλτι
σι πίστι σιιάσι βέλιουρι άλτι,
κου α λέι νίλι ντι παλάτι
μάτσι ντι μαρμάρου νλκιγκάτι.
Κου γκαρντίνι ντι τρανταφίλι
ντι ζαμπίλι σι καραμφίλι,
κά ικουάνα ράιουλουι
κουμ νου ι ντάτα α γκράιουλουι.
Κά τσι ού κ΄ντι, σι κά τσί σπούνου
μουσιουτι αλιέι ντιπριούνα, …
(μετάφραση)
Μοσχόπολις
Πάνω σε επτά λόφους ψηλούς
και πάνω σε έξι κοιλάδες άλλες,
με ,αχ!..τα χίλια της παλάτια,
μόνο στο μάρμαρο πηγμένα.
Με κήπους από τριαντάφυλλα,
από ζουμπούλια και γαρίφαλα
σαν εικόνα παραδείσου.
Όπως δεν έχει δοθεί τέτοια υμνολογία
σαν την τραγουδάνε και σαν αφηγούνται
τις ομορφιές της ολοένα…
Οι εκδηλώσεις του Δήμου Μετσόβου ξεκίνησαν την Πέμπτη 30η Οκτωβρίου 2025 με σημαιοστολισμό και φωταγώγηση των δημοσίων και ιδιωτικών κτιρίων, ενώ την Παρασκευή 31 Οκτωβρίου, από νωρίς το πρωί, το καμπαναριό της Αγίας Παρασκευής σήμαινε χαρμόσυνα για τη Θεία Λειτουργία υπό του σεβαστού Αρχιμανδρίτου π. Σεραφείμ Καχριμάνη. Στις 10:00 πραγματοποιήθηκε Δοξολογία στον διπλοάμβωνα Καθεδρικό Ναό της Αγίας Παρασκευής, όπου ο ένας άμβωνας προορίζεται για την ανάγνωση του Ιερού Ευαγγελίου και ο άλλος για την ανάγνωση όλων των γραμμάτων και των σιγιλλίων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατά την περίοδο που το Μέτσοβο ήταν Πατριαρχική Εξαρχία (1659 – 1924). Το μήλο κάτω από την μηλιά πέφτει (Μέρου σουμ’ μέρου κάντι). Στη συνέχεια τα νιάτα του Μετσόβου πήραν τον λόγο με την αριστούχο μαθήτρια της Γ’ Λυκείου του ΕΠΑΛ Μετσόβου, Αναστασία Σταχούλη. Ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο των Κρητών το οποίο έκτισε ο Εξωραϊστικός Σύλλογος Μετσόβου Αθηνών το 1962, σε έκφραση αιώνιας ευγνωμοσύνης προς τους ηρωικούς Κρήτες, που άφησαν την τελευταία τους πνοή στο ύψωμα του Προφήτη Ηλία, για να θυμίζει στις επερχόμενες γενιές τη μεγάλη αυτή θυσία. Από τις μικρές κόγχες του μνημείου προβάλλουν οι κάννες εννιά τουφεκιών, όσοι και οι πεσόντες. και εκεί έγινε και κατάθεση στεφάνων υπέρ των αγωνιστών, οι οποίοι εθελοντικά μαζί με τους Ηπειρώτες αντάρτες στο πλάι του τακτικού ελληνικού στρατού πολέμησαν ηρωικά, με γενναιότητα και αποφασιστικότητα μέχρι την τελική παράδοση της τουρκικής φρουράς. Η νίκη ήταν καθοριστική για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων χάρη και στην άριστη στρατηγική του διοικητή αντισυνταγματάρχη Σταμάτη Μήτσα. Ακολούθησε δεξίωση στο Μουσείο του Αρχοντικού Τσανάκα. * καθηγητής Μιχαήλ Τρίτος
Το Σάββατο 1η Νοεμβρίου, στις 16:00, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο Πεσόντων του Προφήτη Ηλία από τους ιερείς της Αγίας Παρασκευής Αρχιμανδρίτη π. Σπυρίδωνα Τόδη και τον Διάκονο π. Εφραίμ Βαρσάνη παρουσία πλήθους κόσμου. Στη συνέχεια κατατέθηκαν στεφάνια στο μνημείο των ηρωικώς πεσόντων Κρητών από τον Δήμο, την αστυνομία και τα σχολεία του Μετσόβου, Συλλόγους, Ιδρύματα και τον Σύλλογο Κισσαμιτών Αττικής. Η μαθήτρια Ελένη Μπίζα, ενδεδυμένη την περίφημη Μετσοβίτικη φορεσιά, απήγγειλε συγκλονιστικά: «Αδέλφια κι αν αξιωθείτε στην Κρήτη για να πάτε, να πείτε χαιρετίσματα τσι μαύρης μου τσι μάνας. Να μη τσι ομολογήσετε πως είμαι σκοτωμένος, άστην να με καρτερεί και να με περιμένει κι είναι καλή παρηγοριά». Ακολούθησε το μοιρολόι από τη χορωδία του Χορευτικού Συλλόγου Μετσόβου: «…Σαν της Κρήτης τα παλληκάρια Νερατζούλαμ που πολεμήσαν στα ψηλά βουνά». Η εκδήλωση έκλεισε με ενός λεπτού σιγή μνήμης και προσευχής υπέρ των ηρωικώς πεσόντων υπό τη συνοδεία των κουδουνιών των επίσης ελεύθερων ζώων του Μετσόβου.
Το βράδυ, στις 19:00, στο Δημοτικό Γυμναστήριο, παρουσία των τοπικών αρχών και πλήθος κόσμου, ο Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΣ και πρώην Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Χαράλαμπος Λαλούσης μίλησε με θέμα «Η Απελευθέρωση του Μετσόβου κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους», με αναφορά τόσο στα στρατιωτικά γεγονότα όσο και στην πολύ σημαντική συμβολή των κατοίκων του Μετσόβου στη νίκη και την απελευθέρωση του Μετσόβου, η οποία ήταν και ο προπομπός της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων. Ακολούθησε χορευτική εκδήλωση από τους φιλοξενούμενους: Πολιτιστικό Σύλλογο Ακταιοκρητών και το Πολιτιστικό Εργαστήρι Αλεξάνδρειας. Συγκινητική ήταν η είσοδος του Χορευτικού Συλλόγου Μετσόβου με την καλλίφωνη κα Μαρία Βαδεβούλη να τραγουδάει α καπέλα: «Το μάθατε τι έγινε στο Μέτσοβο επέτο; Το Μέτσοβο γιορτάζει τη λευτεριά!». Ο ελληνικός ενδυματολογικός πολιτισμός, τα συγκλονιστικά παραδοσιακά τραγούδια, οι ανεπανάληπτοι χοροί, οι μουσικοί, οι τραγουδιστές και πάνω απ΄ όλα η Ελληνική ψυχή συγκλόνισαν όλους τους συμμετέχοντες, θεατές και χορευτές. Πολύ συγκινητική και σημαντική ήταν η παρουσία των μικρών κοριτσιών και αγοριών του Μετσόβου τα οποία τίμησαν τους ήρωες νεκρούς Κρήτες αγωνιστές και τραγουδώντας, χορεύοντας ενδεδυμένα Κρητικόπουλα. Τον συντονισμό της εκδήλωσης είχε ο χοροδιδάσκαλος κ. Γεώργιος Μέτσιος, ενώ βοήθησαν οικονομικά τόσο η Περιφέρεια Ηπείρου, όσο και ο Δήμος Μετσόβου. Η βραδιά έκλεισε με παραδοσιακό Ηπειρώτικο γλέντι σε ταβέρνα του Μετσόβου, παρουσία όλων των μελών των συλλόγων κατά το οποίο οι Μετσοβίτες, μικροί και μεγάλοι, ιδιαίτερα οι Μετσοβίτισσες, χόρεψαν και τραγούδησαν με την ψυχή τους ακούραστα.
Την Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2025, στον κατάμεστο Ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής, στον αύλειο χώρο του οποίου είχαν παραταχθεί τόσο στρατιωτικά αγήματα όσο και σύλλογοι με τις παραδοσιακές ενδυμασίες τους, τελέστηκε Θεία Λειτουργία, Ιερό Μνημόσυνο και Δοξολογία παρουσία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ιωαννίνων κ. Μαξίμου, του Αρχιμανδρίτου Μετσόβου Σεραφείμ Καχριμάνη και ιερέων, του Αξιότιμου Ηπειρώτη Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα, του Περιφερειάρχη Ηπείρου κ. Αλέξανδρου Καχριμάνη, της Δημάρχου Μετσόβου κας Μαρίας Χριστίνας Αβέρωφ, μεγάλης αντιπροσωπίας Ανωτάτων Αξιωματικών του Ελληνικού Στρατού, σημαιοφόρων μαθητών και εκπροσώπων φορέων και συλλόγων. Στο δεξιό αναλόγιο ο καλλίφωνος άριστος γνώστης της βυζαντινής μουσικής και καθηγητής Θεολογίας του Α.Π.Θ. Άρχων της Μ.τ.Χ.Ε. Μετσοβίτης κ. Μιχαήλ Τρίτος. Κατά το κήρυγμα της Κυριακής ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ιωαννίνων κ. Μάξιμος αναφερόμενος στο Ιερό Ευαγγέλιο της ημέρας τόνισε «τις οδυνηρές επιπτώσεις της κοινωνικής απομόνωσης η οποία αποτελεί μάστιγα της εποχής μας λόγω έλλειψης αγάπης και αλληλεγγύης» και επεσήμανε «την ανάγκη αντιμετώπισή της με την παρουσία πάντοτε του Κυρίου και Θεού ημών Ιησού Χριστού». Ο αξιότιμος Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνος Τασούλας κατά την αντιφώνησή του στο καλωσόρισμα του Σεβασμιωτάτου, βαθειά συγκινημένος από το γεγονός της πρώτης παρουσίας του ως Προέδρου μεταξύ των Μετσοβιτών συμπατριωτών του, την πατρίδα του πολιτικού του μέντορα Γεωργίου Αβέρωφ, αφού τους ευχαρίστησε για τα υπέρμετρα, κατά την άποψή του, καλά λόγια τους, αναλογιζόμενος τις ευθύνες που έχει απέναντι στον τόπο του και το Έθνος μας τόνισε: «Σήμερα τιμούμε την απελευθέρωση του Μετσόβου μετά από 432 έτη Οθωμανικής σκλαβιάς αλλά και τους πεσόντες του Ελληνικού Ιππικού οι οποίοι απέτρεψαν την διείσδυση των Ιταλών. Το Μέτσοβο η πατρίδα του νεομάρτυρος Νικολάου Μπαζδάνη (Βλαχονικόλας), των μεγάλων Ευεργετών και άλλων αξιοποίησε την ελευθερία του και κατέστη από τουρκοκρατούμενη περιοχή, με ιστορικούς ωστόσο εθνικούς τίτλους, πρότυπο αναπτύξεως, υπόδειγμα για όλη την Ελλάδα και όχι μόνο. ….». Έκλεισε τον σύντομο χαιρετισμό του ευχαριστώντας ιδιαίτερα τη νεολαία του Μετσόβου, διότι κρατάει ψηλά την Ελληνική σημαία και τις τοπικές παραδόσεις ενδεδυμένη με τις τοπικές ενδυμασίες, αντιμετωπίζοντας το σήμερα και το αύριο με αισιοδοξία και πιστεύοντας ότι θα συνεχίσει επάξια την ιστορία και τη μοίρα του τόπου της.
Ακολούθησε κέρασμα στο αρχονταρίκι του Ιερού Ναού και παρέλαση μαθητών, συλλόγων, και στρατού από την οδό Β. Μ. Τοσίτσα προς την Κεντρική Πλατεία, όπου ήταν και η εξέδρα των επισήμων, συνοδεία στρατιωτικής μπάντας. Οι εκδηλώσεις κορυφώθηκαν με την κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Ιππικού από το Γενικό Επιτελείο Στρατού. Κατά το τριήμερο αυτό στο Μέτσοβο του πολιτισμού, λειτούργησαν δύο σημαντικές εκθέσεις: μία στην Πινακοθήκη Αβέρωφ με έργα του Γεωργίου Χουλιάρα και μία στο Αρχοντικό Τσανάκα, με ποδιές μοναδικής Μετσοβίτικης τέχνης ύφανσης και κεντήματος υπό την επιμέλεια του κ. Γεωργίου Μέτσιου, Προέδρου του Χορευτικού Συλλόγου Μετσόβου, όπου και ξεναγηθήκαμε από τη φιλόλογο κα Γιαννούλα Καλλιόπη.
Μετσοβίτισσες και Μετσοβίτες,
Νου τσι ασπάρι ντι όμνι μα ντι Ντιμιτζέλου (Θίο).
(Να μην φοβάσαι τους ανθρώπους αλλά τον Θεό.)
Ευχόμεθα η Οσιομάρτυς Αγία Παρασκευή όπως πρεσβεύει υπέρ όλων υμών για να έχετε τους οφθαλμούς σας υγιείς και ανοικτούς, στα κοντινά και τα μακρινά, στα χθεσινά, τα τωρινά και τ΄ αυριανά, τα φανερά και τα ύπουλα.
Ω! Τσι πιτσου, τσι ν΄αριαφλάτα σι αρμάνσιμ ούσα ανίξιμι.
(Τι πάθαμε, τι μας έχει βρει και μένουμε με την πόρτα ανοιχτή.)
«Έχετε το νου σας στο παιδί, κλείστε την πόρτα με κλειδί,…. Υπερασπιστείτε το παιδί, γιατί αν γλιτώσει το παιδί υπάρχει ελπίδα». Λευτέρης Παπαδόπουλος
Ευχόμεθα σε καιρούς που μας έκλεψαν τα νήματα, και μας διέλυσαν τους αργαλειούς, σε μέρες που το καλοριφέρ επιτρέπει μεγάλα παράθυρα αλλά καταργεί τη μοσχοβολιά του ξύλου και τα υφαντά είναι αναγκαία περισσότερο για θαλπωρή, ο Μετσοβίτικος αργαλειός να συνεχίζει να υφαίνει για τους προγόνους και τα μαντάνια, να συνεχίζουν να κρατούν καθαρά τα υφαντά του για τους απογόνους.
Χρόνια πολλά, Άνι μούλτσα, Ο Θεός ξέρει Μέτσοβο.