Γράφει η συντακτική ομάδα του Observer
Συγκεντρώνοντας αντιπροσώπους από ολόκληρη την Αρχιεπισκοπή, άρχισε επισήμως το πρωί της Τετάρτης στο Κλίβελαντ του Οχάιο, η 48η Κληρικολαϊκή Συνέλευση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Εκφράζοντας ένα κοινό συλλογικό όραμα, έρχεται και αυτή τη φορά να αναδείξει το ευρύ και πολυσχιδές έργο της Εκκλησίας.
Η Συνέλευση, που φιλοξενείται από την Ιερά Μητρόπολη Πίτσμπουργκ με επικεφαλής τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη κ. Σάββα, έχει ως κεντρικό θέμα το «Ἀναστῶμεν καὶ οἰκοδομήσωμεν», το οποίο και αποτελεί τον βασικό άξονα της φετινής διοργάνωσης που επικεντρώνεται στην ανάπτυξη των ενοριών. Κατά την εναρκτήρια τελετή, ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος χοροστάτησε στην ακολουθία του Αγιασμού, σηματοδοτώντας την έναρξη των εργασιών της εβδομάδας.
Ο Δήμαρχος του Κλίβελαντ, Justin Bibb, καλωσόρισε τους συνέδρους στην πόλη, ενώ ο Γραμματέας του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου, Νικόλαος Καρακώστας (Nick Karacostas), ανακοίνωσε ότι στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση συμμετέχουν, φέτος, 767 εγγεγραμμένοι αντιπρόσωποι με δικαίωμα ψήφου, εκπροσωπώντας 380 ενορίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής, δηλαδή το 71% του συνόλου των ενοριών της.
Στην κεντρική ομιλία του, που είχε ως θέμα «Ἀναστῶμεν καὶ οἰκοδομήσωμεν: Η ιερή μας ευθύνη», ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ελπιδοφόρος κάλεσε τους πιστούς να εργαστούν με ζήλο, με πνεύμα συνεργασίας και υπευθυνότητα, για την ενίσχυση της ζωής και της μαρτυρίας της Εκκλησίας.
Αντλώντας έμπνευση από το κάλεσμα του Προφήτη Νεεμία για την ανοικοδόμηση του τείχους της Ιερουσαλήμ, ο Αρχιεπίσκοπος συνέδεσε το θέμα της Συνέλευσης με την ελληνική έννοια του Ναού, τον οποίο και περιέγραψε όχι ως ένα τείχος αποκλεισμού, αλλά ως «ιερό περίβολο», όπου «η αγιότητα, η ζωή και η κοινωνία μπορούν να αποκτήσουν ουσιαστικό περιεχόμενο σύμφωνα με το θέλημα του Θεού».
Στη συνέχεια, ο Αρχιεπίσκοπος παρουσίασε τις σημαντικότερες εξελίξεις που σημειώθηκαν μετά την Κληρικολαϊκή Συνέλευση του 2024 στο Σαν Ντιέγκο. Αναφέρθηκε στην εκλογή και προαγωγή των νέων Ιεραρχών, στη χειροτονία 32 διακόνων και 18 πρεσβυτέρων, καθώς και στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη της Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού – Ελληνικού Κολλεγίου (Hellenic College Holy Cross Greek Orthodox School of Theology), όπου, κατά την τελευταία τετραετία, ο αριθμός των σπουδαστών στο Κολλέγιο έχει τριπλασιαστεί και στη Θεολογική Σχολή έχει διπλασιαστεί .
Ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε επίσης στην ποιμαντική πρόκληση που θέτει η αυξανόμενη προσέλευση νέων ανθρώπων και προσηλύτων στην Εκκλησία, προειδοποιώντας για όσους εμφανίζονται ως «αυτοανακηρυγμένοι και αυτοδιορισμένοι» εκφραστές της ορθόδοξης παράδοσης, που επιχειρούν «να ιδιοποιηθούν την παράδοση της Εκκλησίας για τα κανάλια τους στο YouTube ή τα podcast τους». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ένταξη στην Εκκλησία «δεν αποτελεί το τέλος της πνευματικής πορείας του ανθρώπου, αλλά την αρχή της μεταμόρφωσής του».
Ένα σημαντικό μέρος της ομιλίας του επικεντρώθηκε στον ανασχεδιασμό των Εθνικών Τομέων Διακονίας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Όπως ανέφερε ειδικότερα ο Αρχιεπίσκοπος, ο σχεδιασμός αυτός βασίστηκε στα ευρήματα μιας έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Εφαρμοσμένης Έρευνας για το Αποστολικό Έργο (Center for Applied Research in the Apostolate – CARA) του Πανεπιστημίου Georgetown, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 1.850 κληρικοί και λαϊκά στελέχη. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 63% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι οι ενορίες του παρουσιάζουν διψήφια ποσοστά ανάπτυξης, ενώ σχεδόν το 80% των κληρικών χαρακτήρισε την επιμόρφωση των ενηλίκων στην πίστη ως άμεση προτεραιότητα. Με αφετηρία αυτά τα δεδομένα, ο Αρχιεπίσκοπος παρουσίασε μια σειρά από νέα προγράμματα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Ανάμεσα σε αυτά, περιλαμβάνονται η δημιουργία ενός εθνικού προγράμματος πιστοποίησης κατηχητών, η καθιέρωση προγράμματος αντιστοίχισης δωρεών (Matching Grant Program), με χρηματοδότηση από το Leadership 100, η μετατροπή της ιστοσελίδας goarch.org σε ψηφιακή πλατφόρμα εκπαίδευσης για τις διακονίες της Αρχιεπισκοπής, η δημιουργία μιας νέας, ενιαίας ψηφιακής έκδοσης του Ιερατικού και η αναμόρφωση του προγράμματος των κατηχητικών για όλες τις βαθμίδες, από το νηπιαγωγείο έως το λύκειο.
Ο Αρχιεπίσκοπος ολοκλήρωσε την ομιλία του αναφερόμενος και στις πρόσφατες πρωτοβουλίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής στον τομέα της επικοινωνίας, όπως είναι η καθιέρωση του Orthodox Observer ως ψηφιακού ενημερωτικού δελτίου με δύο εκδόσεις την εβδομάδα, το οποίο πλέον κυκλοφορεί και στην ελληνική γλώσσα, καθώς και η έκδοση του εβδομαδιαίου δελτίου Diakonia, το οποίο διατίθεται στις ενορίες δωρεάν.
«Παρατηρώ σε όλους σας τη βαθιά επιθυμία να αναστηθούμε και να οικοδομήσουμε· να οικοδομήσουμε με υπευθυνότητα, λογοδοσία, διαφάνεια και αποτελεσματικότητα» ανέφερε ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ελπιδοφόρος απευθυνόμενος στους συνέδρους. Και ολοκλήρωσε την ομιλία του με το κεντρικό μήνυμα της φετινής Συνέλευσης: «Ήρθε η ώρα να ξεκινήσουμε όλοι μαζί το έργο».
Ο Αντιπρόεδρος του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου, Τζον Κατσιματίδης (John Catsimatidis) και η Πρόεδρος της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Κυριών, Debbie George, απηύθυναν επίσης χαιρετισμό κατά την εναρκτήρια συνεδρία, ενώ οι επικεφαλής της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης, John and Effie Trihas, καλωσόρισαν τους συνέδρους και παρουσίασαν τους βασικούς στόχους των εργασιών για τις επόμενες ημέρες, τονίζοντας ότι η Κληρικολαϊκή Συνέλευση αποτελεί ευκαιρία για τις ενορίες όλης της Αρχιεπισκοπής να σχεδιάσουν από κοινού τα επόμενα βήματά τους και να προχωρήσουν σε μια πορεία ανανέωσης.
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πίτσμπουργκ κ. Σάββας καλωσόρισε τους συνέδρους στο Κλίβελαντ εκ μέρους της Ιεράς Μητρόπολης Πίτσμπουργκ. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη «μεγάλη θλίψη» που βίωσε η Μητρόπολή του, όταν η Κληρικολαϊκή Συνέλευση του 2020, την οποία επρόκειτο να φιλοξενήσει, ματαιώθηκε εξαιτίας της πανδημίας της COVID-19.
Αφού έκανε αναφορά στο φετινό θέμα της Συνέλευσης, «Ἀναστῶμεν καὶ οἰκοδομήσωμεν», αλλά και στην κλήση των χριστιανών να γίνουν οι ίδιοι «ζωντανοί λίθοι σε πνευματικό ναό», ο Μητροπολίτης Σάββας ολοκλήρωσε την ομιλία του παραθέτοντας στίχους του Bob Dylan.
Προβλήθηκε επίσης ένα βιντεοσκοπημένο μήνυμα της Α.Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. κ. Βαρθολομαίου προς τους συνέδρους, το οποίο προλόγισε ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Διοκλείας κ. Νεκτάριος, Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής.
Κεντρική θέση στο πρόγραμμα της φετινής Κληρικολαϊκής Συνέλευσης κατέχει και η επίσημη Θεία Λειτουργία, κατά την οποία κληρικοί και λαϊκοί αντιπρόσωποι θα συμμετάσχουν από κοινού στη Θεία Ευχαριστία. Οι καθημερινές ακολουθίες, που θα τελούνται στο παρεκκλήσιο καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, θα υπογραμμίζουν ότι η λατρευτική ζωή της Εκκλησίας αποτελεί το σταθερό σημείο αναφοράς όλων των εργασιών της Συνέλευσης.
Οι σύνεδροι και οι συμμετέχοντες θα λάβουν επίσης μέρος στις θεματικές συζητήσεις της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης. Οι συνεδρίες αυτές φιλοδοξούν να ανοίξουν έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τις ανάγκες των ενοριών, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας κοινής πορείας.
Πέρα από τις επίσημες συνεδριάσεις και τις διαδικασίες ψηφοφορίας, το πρόγραμμα της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης θα περιλαμβάνει κεντρικές ομιλίες, εργαστήρια και θεματικές συζητήσεις αφιερωμένες στις διακονίες της Εκκλησίας. Οι επιμέρους θεματικές ενότητες θα καλύπτουν ζητήματα όπως η ενοριακή ζωή και η ασφάλεια, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, οι διακονίες προς τα παιδιά, τους νέους και την οικογένεια, καθώς και άλλους τομείς της εκκλησιαστικής διακονίας. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν εξειδικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα για χορωδούς, σε συνεργασία με το Φόρουμ Μουσικών της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής (National Forum of Greek Orthodox Church Musicians), το οποίο φέτος συμπληρώνει πενήντα χρόνια προσφοράς. Αντίστοιχα προγράμματα θα υλοποιηθούν για τους ιεροψάλτες μέσω της Αρχιεπισκοπικής Σχολής Βυζαντινής Μουσικής και για τους δασκάλους των κατηχητικών μέσα από το Τμήμα της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης.
Ο Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Ελπιδοφόρος προεξήρχε της Συνοδικής Αρχιερατικής Θείας Λειτουργίας, το πρωί της 1ης Ιουλίου, στο πλαίσιο της 48ης Κληρικολαϊκής Συνέλευσης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής, στο Κλίβελαντ του Οχάιο.
Η παρουσία αυτή των Ιεραρχών, του ιερού κλήρου και των λαϊκών συνέδρων κατέστησε σαφές ότι κάθε σχεδιασμός και κάθε απόφαση της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης πηγάζουν από την κοινή λατρευτική ζωή της Εκκλησίας, όπως εκφράζει άλλωστε και το φετινό της θέμα, «Ἀναστῶμεν καὶ οἰκοδομήσωμεν».
«Υπάρχει κάτι πραγματικά θαυμαστό σε αυτή την έκφραση της Εκκλησίας, παρότι τελούμε τη Θεία Λειτουργία σε έναν χώρο διαφορετικό από τους λαμπρούς ναούς μας. Βέβαια, και εδώ ο χώρος κοσμείται με εικόνες, κεριά και θυμίαμα. Όμως το ουσιαστικό γνώρισμα αυτού του προσωρινού σκηνώματος είστε εσείς, οι άνθρωποι» ανέφερε στην ομιλία του ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος. Και συνέχισε: «Η αλήθεια είναι ότι δεν χρειαζόμαστε έναν ιερό χώρο για να είμαστε Εκκλησία. Όπως η Θεοτόκος είναι η “Χώρα του Αχωρήτου”, έτσι και εμείς καλούμαστε να γίνουμε η υποδοχή του Αχωρήτου. Οι καρδιές μας είναι η κατοικία του Θεού. Συγκεντρωθήκαμε εδώ, στο Κλίβελαντ, ως Σώμα Χριστού, για να καταστήσουμε την Εκκλησία παρούσα σε όλο το πλήρωμά της».
Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης ο επιχώριος Ποιμενάρχης, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πίτσμπουργκ κ. Σάββας, καλωσορίζοντας τους Ορθοδόξους, καθώς και τους εκπροσώπους των άλλων χριστιανικών Εκκλησιών που συμμετείχαν στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση, στην Ιερά Μητρόπολη του Πίτσμπουργκ και στο Κλίβελαντ.
Η Θεία Λειτουργία συνοδεύτηκε από ταυτόχρονη διερμηνεία στην αμερικανική νοηματική γλώσσα (American Sign Language – ASL), την οποία ανέλαβε η ομάδα Lexicon ASL της Συνέλευσης των Κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων των Ηνωμένων Πολιτειών, σε συνεργασία με την Ορθόδοξη Χριστιανική Ένωση Κωφών (Orthodox Christian Deaf Association – OCDA).
Με την Ολομέλεια της Πέμπτης, 2 Ιουλίου, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες της 48ης Κληρικολαϊκής Συνέλευσης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής στο Κλίβελαντ του Οχάιο. Κληρικοί και λαϊκοί αντιπρόσωποι συζήτησαν και έλαβαν αποφάσεις πάνω σε νομοθετικά, διοικητικά και οικονομικά θέματα της Εκκλησίας, έπειτα από ένα πολυήμερο πρόγραμμα που συμπεριλάμβανε εργαστήρια, θεματικές συζητήσεις, λατρευτικές ακολουθίες, αλλά και πολλές εισηγήσεις των Τομέων Διακονίας.
Οι εργασίες Ολομέλειας άρχισαν με τη δέηση του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Ελπιδοφόρου, ενώ την επίσημη έναρξη της συνεδρίασης κήρυξε ο Γραμματέας του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου, Νίκος Καρακώστας (Nick Karacostas).
Μέσω διαδικτυακής σύνδεσης απηύθυνε χαιρετισμό στους συνέδρους και ο Αντιπρόεδρος του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου, Τζον Κατσιματίδης (John Catsimatidis), ο οποίος ευχαρίστησε κληρικούς και λαϊκούς για την προσφορά και το έργο τους καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, αλλά και για όλα όσα έχουν πετύχει προς όφελος του Ελληνισμού και της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Αμερική. Παράλληλα, συνεχάρη τον Αρχιεπίσκοπο κ. Ελπιδοφόρο για την ομάδα συνεργατών που έχει συγκροτήσει, επισημαίνοντας την ουσιαστική συμβολή της στο έργο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής.
Ανοίγοντας τις εργασίες της Ολομέλειας, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ελπιδοφόρος κάλεσε τους συνέδρους να αναλάβουν από κοινού την ευθύνη για τη διοίκηση και το μέλλον της Ιεράς Αρχιεπισκοπής. Αναφερόμενος στο θέμα της φετινής Κληρικολαϊκής Συνέλευσης, «Ἀναστῶμεν καὶ οἰκοδομήσωμεν», το οποίο είναι εμπνευσμένο από το Βιβλίο του Νεεμία, υπογράμμισε ότι η ανοικοδόμηση της Εκκλησίας δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο σε ένα όραμα.
«Ο Νεεμίας μάς υπενθυμίζει ότι για να οικοδομηθεί η Εκκλησία δεν αρκεί μόνο το όραμα» ανέφερε ο Αρχιεπίσκοπος χαρακτηριστικά. «Χρειάζεται σχεδιασμός, υπεύθυνη διαχείριση των πόρων και λογοδοσία. Πάνω απ’ όλα, όμως, χρειάζεται ο λαός του Θεού να πορεύεται ενωμένος, με μία καρδιά και έναν κοινό σκοπό».
Όπως επισήμανε ο Αρχιεπίσκοπος, οι εκθέσεις που υποβλήθηκαν στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση δεν αποτελούσαν απλώς ένα διαδικαστικό μέρος των εργασιών, αλλά ήταν μια έμπρακτη δέσμευση της Εκκλησίας στις αρχές της υπεύθυνης διαχείρισης των πόρων, της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις παρουσιάσεις των οικονομικών στοιχείων, οι οποίες προηγήθηκαν της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης, καθώς και στις διαδικτυακές συζητήσεις, οι οποίες έδωσαν στους κληρικούς και στα λαϊκά στελέχη τη δυνατότητα να μελετήσουν εγκαίρως το σχετικό υλικό, να υποβάλουν ερωτήματα και να συμμετάσχουν σε έναν ουσιαστικό διάλογο πριν από την έναρξη των εργασιών στο Κλίβελαντ.
«Η διαφάνεια δεν περιορίζεται στην απλή κοινοποίηση των πληροφοριών» τόνισε ο Σεβασμιώτατος. «Ενισχύει την εμπιστοσύνη, καλλιεργεί τη συμμετοχή και διασφαλίζει την ενημέρωση γύρω από το πώς διαχειρίζεται η Εκκλησία τους πόρους που της έχουν εμπιστευθεί».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε, επίσης, στον τρόπο με τον οποίο η διοίκηση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής και η κατάρτιση του προϋπολογισμού ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες. Ο Αρχιεπίσκοπος επισήμανε ότι η έρευνα του CARA καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τον προτεινόμενο προϋπολογισμό, καθώς χιλιάδες πιστοί κατέθεσαν τις απόψεις και έθεσαν τους στόχους και τις προτεραιότητές τους για το μέλλον της Εκκλησίας.
«Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός ανταποκρίνεται σε αυτές τις ανάγκες, δίνοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στην ενίσχυση των ενοριών, στην ανάπτυξη των τομέων διακονίας, στη στήριξη του κλήρου, στο έργο της νεολαίας, στην ιεραποστολή, στην επικοινωνία και στην ενδυνάμωση των τοπικών εκκλησιαστικών κοινοτήτων» ανέφερε ο Αρχιεπίσκοπος. «Με άλλα λόγια, ο προϋπολογισμός αυτός δεν είναι απλώς ένα οικονομικό έγγραφο. Αποτυπώνει τις προτεραιότητες που εσείς οι ίδιοι αναδείξατε και εκφράζει τις κοινές μας αποφάσεις για το μέλλον της Εκκλησίας».
Ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Διοκλείας κ. Νεκτάριος, Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής, παρουσίασε την έκθεση πεπραγμένων της Πρωτοσυγκελλίας για τη διετία 2024-2026, αναδεικνύοντας τις σημαντικότερες δράσεις που υλοποιήθηκαν κατά το διάστημα αυτό. Όπως ανέφερε, η ψηφιοποίηση των φακέλων όλων των κληρικών έχει ολοκληρωθεί, ενώ συνεχίζεται η ψηφιοποίηση των αρχείων των ενοριών. Αναφέρθηκε ακόμη στην εποπτεία των χειροτονιών και της Κανονικής ένταξης κληρικών στην Ιερά Αρχιεπισκοπή, στη στήριξη του Βικαριάτου των Παλαιστινιακών και Ιορδανικών Ορθόδοξων Κοινοτήτων και του Βικαριάτου των Ορθόδοξων Κοινοτήτων Σλαβικής Παράδοσης, στην πρόοδο για τη δημιουργία ενός πλήρως ψηφιοποιημένου κεντρικού μητρώου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, καθώς και στη διαχείριση έξι προγραμμάτων υποτροφιών, μέσω των οποίων έχουν χορηγηθεί περισσότερα από ένα εκατομμύριο δολάρια σε οικονομική ενίσχυση.
Στην έκθεση επισημάνθηκαν ακόμη η στενή συνεργασία με το Γραφείο των Εθνικών Τομέων Διακονίας, η διεύρυνση των προγραμμάτων για την ασφάλεια των παιδιών και των νέων, η στήριξη του προγράμματος Ionian Village και των προγραμμάτων υποτροφιών για τη νεολαία, καθώς και η διαρκής συνεργασία με τη Θεολογική Σχολή Τιμίου Σταυρού – Ελληνικό Κολλέγιο (Hellenic College Holy Cross Greek Orthodox School of Theology) και τους ιεροσπουδαστές.
Ο Επίσκοπος Διοκλείας κ. Νεκτάριος ανέφερε επίσης ότι από την προηγούμενη Κληρικολαϊκή Συνέλευση έχουν χειροτονηθεί 38 διάκονοι και 20 πρεσβύτεροι, ενώ ιδρύθηκαν δύο νέες ιεραποστολικές ενορίες. Παρουσίασε ακόμη τις πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της μέριμνας προς τον κλήρο, τη βελτίωση των ασφαλιστικών προγραμμάτων και της διαχείρισης κινδύνων μέσω της σύστασης ιδιόκτητης ασφαλιστικής εταιρείας (captive insurance company), καθώς και τη διερεύνηση της δημιουργίας ενός προγράμματος ασφάλισης των ενοριών, με στόχο τη μείωση του κόστους και την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς τους.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Επίσκοπος Διοκλείας κ. Νεκτάριος τόνισε ότι η εκπλήρωση της αποστολής της Εκκλησίας προϋποθέτει τη συνεργασία της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, των Ιερών Μητροπόλεων, του κλήρου και των πιστών. Παράλληλα, κάλεσε τους αντιπροσώπους να εμπνευστούν από το θέμα της φετινής Κληρικολαϊκής Συνέλευσης, «Ἀναστῶμεν καὶ οἰκοδομήσωμεν».
Ο Ted Theofilos, πρόεδρος της Διοικητικής Επιτροπής, αναφέρθηκε στην ανάγκη τροποποίησης του Καταστατικού της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, ώστε να απλουστευθεί η διαδικασία κατάρτισης και επικαιροποίησης του καταλόγου των εκλόγιμων για την Αρχιερατεία. Όπως ανέφερε, η Επιτροπή έχει ήδη υποβάλει τη σχετική πρόταση στην Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο, ενώ στη συνέχεια το θέμα θα εξεταστεί από την Εκτελεστική Επιτροπή, προκειμένου να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία για την έγκρισή της.
Η Ταμίας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, Elaine Allen, παρουσίασε την οικονομική εικόνα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, επισημαίνοντας τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη χρηματοοικονομική διαχείριση μετά την οικονομική κρίση του 2017. Όπως ανέφερε, η Ιερά Αρχιεπισκοπή βρίσκεται πλέον σε σταθερή οικονομική πορεία, με αισθητά βελτιωμένη ρευστότητα, αύξηση των καθαρών περιουσιακών στοιχείων χωρίς περιορισμούς και ενισχυμένο επενδυτικό χαρτοφυλάκιο.
Η Elaine Allen ανέφερε ότι η Ιερά Αρχιεπισκοπή κατέγραψε οκτώ συνεχόμενα έτη κατά τα οποία τα έσοδα υπερέβησαν τις δαπάνες, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη αυτή πρωτοφανή για τη σύγχρονη οικονομική ιστορία της.Όπως σημείωσε, στο τέλος του 2025 η ρευστότητα και τα άμεσα διαθέσιμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής ανέρχονταν σε 9,8 εκατομμύρια δολάρια, ενώ τα καθαρά περιουσιακά στοιχεία χωρίς περιορισμούς διαμορφώνονταν στα 14,1 εκατομμύρια δολάρια και τα περιουσιακά στοιχεία που προέρχονται από δωρεές με συγκεκριμένους περιορισμούς στα 29,5 εκατομμύρια δολάρια. Όπως εξήγησε, οι πόροι αυτοί επιτρέπουν στην Ιερά Αρχιεπισκοπή να στηρίζει τους Τομείς Διακονίας και τους συνδεδεμένους οργανισμούς της, να χρηματοδοτεί την ειδική ασφαλιστική εταιρεία (captive insurance company), να εφαρμόσει ένα αυτοχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για τον κλήρο και να διατηρήσει αποθεματικά για μελλοντικούς δικαστικούς συμβιβασμούς και άλλες έκτακτες ανάγκες.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής πέρασε από το συσσωρευμένο λειτουργικό έλλειμμα του 2017 σε θετικό ισοζύγιο καθαρών περιουσιακών στοιχείων χωρίς περιορισμούς έως το τέλος του 2025, ενώ την ίδια περίοδο αυξήθηκε σημαντικά και το σύνολο του ενεργητικού της.
Η Elaine Allen ανέφερε ακόμη ότι η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αμερικής εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στις βασικές οικονομικές υποχρεώσεις της προς τη Θεολογική Σχολή Τιμίου Σταυρού – Ελληνικό Κολλέγιο (Hellenic College Holy Cross Greek Orthodox School of Theology) και το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα του κλήρου. Το 2025 διέθεσε 3,1 εκατομμύρια δολάρια προς τη Σχολή, με βάση τις ανάγκες της σε ταμειακές ροές, ενώ το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα του κλήρου χρηματοδοτήθηκε συνολικά με 10,9 εκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων περίπου 2 εκατομμύρια προήλθαν από την Ιερά Αρχιεπισκοπή.
Αναφερόμενη στη διαχείριση των κινδύνων, εξήγησε ότι η ειδική ασφαλιστική εταιρεία (captive insurance company), η οποία ιδρύθηκε στα τέλη του 2023, έχει έως σήμερα χρηματοδοτηθεί με 2,7 εκατομμύρια δολάρια και αξιοποιείται για την καλύτερη αντιμετώπιση των νομικών και ασφαλιστικών κινδύνων. Όπως είπε, ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η μείωση του ασφαλιστικού κόστους για τις Ιερές Μητροπόλεις και τις ενορίες.
«Στόχος μας είναι η εταιρεία αυτή να συμβάλει στη μείωση του ασφαλιστικού κόστους για τις Μητροπόλεις και τις ενορίες, ενώ τα κέρδη που σήμερα καταλήγουν στις ασφαλιστικές εταιρείες να επιστρέφουν στις ενορίες και στην Ιερά Αρχιεπισκοπή» ανέφερε ειδικότερα.
Τέλος, παρουσίασε το νέο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα που διατίθεται στις ενορίες για τους κληρικούς, τους λαϊκούς υπαλλήλους και τους εκπαιδευτικούς των σχολείων. Το πρόγραμμα παρέχει τη δυνατότητα αποταμίευσης με φορολογικά οφέλη, επιτρέπει στις ενορίες να καταβάλλουν, εφόσον το επιθυμούν, ισόποσες εργοδοτικές εισφορές και προβλέπει ότι τα διοικητικά του έξοδα θα καλύπτονται από την Ιερά Αρχιεπισκοπή για τα τρία πρώτα χρόνια. Η Elaine Allen κάλεσε τους υπευθύνους των ενοριών να εξετάσουν τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα, τονίζοντας: «Πιστεύω πραγματικά ότι έχουμε την ηθική υποχρέωση να το κάνουμε».
Η Anastasia Economos, πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου, ανακοίνωσε ότι ο ανεξάρτητος ορκωτός ελεγκτής της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, η εταιρεία BDO, εξέδωσε μια έκθεση ελέγχου χωρίς επιφυλάξεις, επιβεβαιώνοντας ότι οι οικονομικές καταστάσεις αποτυπώνουν με ακρίβεια την οικονομική της εικόνα. Παράλληλα, σημείωσε ότι κατά τον έλεγχο δεν διαπιστώθηκαν αδυναμίες στο σύστημα εσωτερικού ελέγχου.
Όπως ανέφερε, οι έλεγχοι ολοκληρώθηκαν έγκαιρα, γεγονός που αντανακλά τη σταθερή προσήλωση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής στη διαφάνεια. Πρόσθεσε ακόμη ότι η Επιτροπή Ελέγχου συνδράμει τις Ιερές Μητροπόλεις και την Αρχιεπισκοπική Περιφέρεια στην ολοκλήρωση των οικονομικών τους ελέγχων και αξιολογήσεων.
Ο Lazaros “Lou” Kircos, πρόεδρος της Οικονομικής Επιτροπής, παρουσίασε αναλυτικά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στα οικονομικά της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, καθώς και την πορεία του συνταξιοδοτικού προγράμματος του κλήρου. Υπενθύμισε τη δύσκολη οικονομική κατάσταση που επικρατούσε το 2017 και περιέγραψε τη σημαντική αλλαγή που έχει επιτευχθεί από τότε.
«Οκτώ χρόνια δημοσιονομικής πειθαρχίας, οκτώ χρόνια έγκαιρων οικονομικών ελέγχων, έξι χρόνια χωρίς καμία παρατήρηση από την Επιτροπή Ελέγχου» ανέφερε χαρακτηριστικά. Όπως εξήγησε, μετά τον οικονομικό έλεγχο του 2017, διατυπώθηκαν πολλές σχετικές παρατηρήσεις και έγιναν αρκετές συστάσεις από ορκωτούς ελεγκτές, οι οποίες έχουν πλέον αντιμετωπιστεί στο σύνολό τους.
Αναφερόμενος στο συνταξιοδοτικό πρόγραμμα του κλήρου, ο Lazaros “Lou” Kircos επισήμανε ότι το νέο μοντέλο χρηματοδότησης, το οποίο υιοθετήθηκε το 2021 – μια και το προηγούμενο δεν ήταν πλέον λειτουργικό ούτε εφαρμοζόταν με δίκαιο τρόπο στις ενορίες – εξελίσσεται ταχύτερα από τον αρχικό του σχεδιασμό. Όπως ανέφερε, το συνταξιοδοτικό ταμείο ξεπέρασε τα 100 εκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία τον Ιανουάριο του 2026 και στο τέλος Μαΐου του ίδιου έτους, ανερχόταν στα 108,9 εκατομμύρια δολάρια, έχοντας καλύψει το 70,3% των συνολικών υποχρεώσεών του.
«Τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους πετύχαμε κάτι σημαντικό, αφού η αξία του συνταξιοδοτικού ταμείου ξεπέρασε τα 100 εκατομμύρια δολάρια» ανέφερε ο Lazaros “Lou” Kircos. Και πρόσθεσε ότι η κάλυψη του 70,3% αντιστοιχεί στον στόχο που είχε τεθεί για το 2037, γεγονός που σημαίνει ότι το πρόγραμμα βρίσκεται δέκα χρόνια μπροστά από τον αρχικό του προγραμματισμό.
Ο Lazaros “Lou” Kircos υπογράμμισε ακόμη ότι το συνταξιοδοτικό πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ώστε να μπορεί να αντέχει στις διακυμάνσεις των αγορών χωρίς να παρεκκλίνει από τη συνεπή χρηματοδοτική πολιτική που οδήγησε στη σημερινή πρόοδο.
Με βάση τη σημαντική βελτίωση της οικονομικής κατάστασης του ταμείου, εισηγήθηκε στην Κληρικολαϊκή Συνέλευση την υιοθέτηση της πρότασης της Οικονομικής Επιτροπής για τη μείωση της ετήσιας αύξησης της χρηματοδότησης των συνταξιοδοτικών παροχών από 2,3% σε 2,0% για τα έτη 2027 και 2028. Η πρόταση εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία.
Στη συνέχεια, ο Lazaros “Lou” Kircos παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο καταρτίστηκαν οι προτεινόμενοι προϋπολογισμοί της Ιεράς Αρχιεπισκοπής για το 2027 και το 2028. Όπως ανέφερε, μετά το 2018 η διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού αναμορφώθηκε ουσιαστικά, με την εφαρμογή περικοπών στις δαπάνες και της μεθόδου του μηδενικού προϋπολογισμού (zero-based budgeting), ώστε να επανεξετάζεται από μηδενική βάση η αναγκαιότητα κάθε δαπάνης.
Οι προτεινόμενοι προϋπολογισμοί ακολουθούν την ίδια φιλοσοφία. Βασίζονται σε ρεαλιστικές εκτιμήσεις για τα έσοδα, προβλέπουν τον σχεδιασμό των δαπανών από μηδενική βάση, λαμβάνουν υπόψη τα ήδη γνωστά δεδομένα και περιλαμβάνουν ειδικές προβλέψεις για την κάλυψη των απρόβλεπτων εξόδων.
Παράλληλα, αποτυπώνουν τη σημαντική αναδιάρθρωση των Εθνικών Τομέων Διακονίας, οι οποίοι εντάσσονται πλέον στη νέα ενότητα «Υποστήριξη των Ενοριών και του Κλήρου», σύμφωνα με τις προτεραιότητες που ανέδειξε η έρευνα του CARA. Η χρηματοδότηση της συγκεκριμένης ενότητας προτείνεται να αυξηθεί συνολικά κατά 21,6% σε σχέση με τον προϋπολογισμό του 2026, με έμφαση στη στήριξη των οικογενειών των κληρικών, στη χριστιανική αγωγή, στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την καινοτομία, στη διακονία προς τη νεολαία, στις κατασκηνώσεις, στη λατρευτική ζωή, στην ασφάλεια των ενοριών, στην προστασία των παιδιών και των νέων, στην ενίσχυση της διοίκησης των ενοριών και σε άλλους τομείς του εκκλησιαστικού έργου.
Ο Lazaros “Lou” Kircos εισηγήθηκε την έγκριση των προϋπολογισμών της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής για τα έτη 2027 και 2028, όπως είχαν υποβληθεί. Μετά τη συζήτηση που ακολούθησε και την απόρριψη των τροπολογιών που κατατέθηκαν, η αρχική πρόταση εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία.
Στη συνέχεια, ο Αιδεσιμολογιώτατος Πρωτοπρεσβύτερος π. Michael Lambakis, προσωρινός πρόεδρος της Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού – Ελληνικού Κολλεγίου, παρουσίασε μια αισιόδοξη εικόνα για την οικονομική πορεία της Σχολής και τις προσπάθειες που καταβάλλονται ώστε να περιοριστεί σταδιακά η εξάρτησή της από την ετήσια οικονομική στήριξη της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αμερικής. Όπως ανέφερε, η πρόοδος αυτή οφείλεται στην αύξηση των εγγραφών, στη συνετή οικονομική διαχείριση, στην επιτυχημένη συγκέντρωση πόρων και στον μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό.
«Πιστεύουμε ότι η Σχολή σημειώνει μετρήσιμη πρόοδο προς την επίτευξη αυτού του στόχου» δήλωσε ο π. Michael Lambakis, αναφερόμενος στην κοινή επιδίωξη να αποκτήσει η Σχολή ακόμη πιο στέρεες οικονομικές βάσεις.
Παράλληλα, σημείωσε ότι οι εγγραφές συνεχίζουν να υπερβαίνουν τις αρχικές προβλέψεις, τόσο στο Ελληνικό Κολλέγιο όσο και στη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού. Ανέφερε επίσης ότι τα συνολικά έσοδα του Ιδρύματος ανήλθαν σε 23,6 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή κατά 9,1 εκατομμύρια περισσότερα από όσα προέβλεπε ο εγκεκριμένος προϋπολογισμός και κατά 6,3 εκατομμύρια περισσότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, ενώ οι δαπάνες παρέμειναν εντός των προβλεπόμενων ορίων.
Ο π. Michael Lambakis κάλεσε ακόμη τους συνέδρους να στηρίξουν ενεργά τη Σχολή, ενθαρρύνοντας ιδιαίτερα τη σταθερή και επαναλαμβανόμενη οικονομική προσφορά, η οποία μπορεί να ενισχύσει τα έσοδά της χωρίς περιορισμούς ως προς τη χρήση τους.
Ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ελπιδοφόρος χαρακτήρισε τις εργασίες της συνεδρίασης της Ολομέλειας ως μια έκφραση της συνοδικότητας, θεμελιωμένης στην προσευχή, τον αμοιβαίο σεβασμό και την κοινή ευθύνη.
«Αφουγκραζόμαστε. Προσευχόμαστε. Συζητούμε. Και έπειτα, όλοι μαζί, λαμβάνουμε αποφάσεις για το καλό της Εκκλησίας» ανέφερε ο Αρχιεπίσκοπος. «Αρκεί να αναλογιστούμε ότι δεν είμαστε αντίπαλοι, μα συνεργοί στον αμπελώνα του Χριστού. Μας ενώνει η αγάπη για την Εκκλησία Του και η κοινή επιθυμία να συνεχίσει να καρποφορεί το έργο της και στις επόμενες γενιές».