Την Δευτέρα, 29 Ιουνίου 2026, εορτάστηκε η μνήμη των Αγίων Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, του ιδρυτού της Εκκλησίας των Βεροιέων, στον ομώνυμο πανηγυρίζοντα Παλαιό Μητροπολιτικό Ναό της Βεροίας.
Στο Πολυαρχιερατικό Συλλείτουργο που τελέστηκε προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σουηδίας κ. Κλεόπας, εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο οποίος κήρυξε και τον θείο Λόγο.
Ομιλία Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα
στην εορτή των Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου
«Παύλεια» 2026
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμων,
Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι Άγιοι Αρχιερείς,
Σεβαστοί Πατέρες,
Εξοχώτατοι και Εντιμότατοι Άρχοντες,
Ελλογιμώτατοι Καθηγητές,
Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί,
Αγαπημένα μας παιδιά,
Με βαθειά συγκίνηση και ευγνωμοσύνη βρίσκομαι κοντά σας, εκπροσωπώντας την Α. Θ. Παναγιότητα, τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο και την Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλησία.
Ευχαριστώ θερμά τον Ποιμενάρχη της τοπικής Εκκλησίας, για την καθ᾽ όλα τιμητική πρόσκλησή του προς την ελαχιστότητά μου, να συμμετάσχει στους εορτασμούς των ΛΒ΄ Παυλείων, ενός θεσμού που από το 1995 αναπτύχθηκε σε κύκλο πολιτιστικών, επιστημονικών, καλλιτεχνικών, αθλητικών και λατρευτικών εκδηλώσεων, με διεθνή ακτινοβολία.
Η σημερινή εορτή αποτελεί μία από τις λαμπρότερες πανηγύρεις της εκκλησιαστικής μας ζωής. Είναι αξιοθαύμαστο το γεγονός ότι η θεία Πρόνοια επέλεξε δύο πρόσωπα τόσο διαφορετικά μεταξύ τους, για να αναδείξει την ενότητα της Εκκλησίας.
Παρ’ ότι ο Πέτρος ήταν απλός ψαράς από την Βηθσαϊδά και ο Παύλος λόγιος Φαρισαίος από την Ταρσό, ο Κύριος τους κάλεσε, από διαφορετικούς δρόμους, και τους ένωσε σε κοινή αποστολή.
Ο μεν Πέτρος εγκατέλειψε τα δίχτυα, αλλά αρνήθηκε τον Χριστό και έκλαψε πικρώς για την λιποψυχία του· εν τέλει ανεδείχθη «πέτρα» της Εκκλησίας.
Ο δε Παύλος, σφοδρός διώκτης των χριστιανών, μεταστράφηκε στον δρόμο προς την Δαμασκό και έγινε Απόστολος των Εθνών, ιδρύοντας κοινότητες και αφήνοντας ως πνευματική παρακαταθήκη τις επιστολές του.
Και οι δύο έγιναν φορείς του αυτού Αγίου Πνεύματος. Αφιέρωσαν ολόκληρη την ζωή τους στην διακονία του Ευαγγελίου. Και οι δύο σφράγισαν το αποστολικό τους έργο με το αίμα του μαρτυρίου.
Το μεγαλείο του Πέτρου δεν βρίσκεται μόνο στην ομολογία του, αλλά και στην μετάνοιά του, διότι εκείνος που ομολόγησε πρώτος τον Χριστό, ήταν ο ίδιος που Τον αρνήθηκε την νύκτα του Πάθους. Κι όμως, δεν απελπίστηκε. Έκλαυσε πικρώς. Ταπεινώθηκε. Μετανόησε και η μετάνοιά του έγινε πηγή αγιασμού.
Η Εκκλησία βλέπει στον Πέτρο, όχι μόνο τον ομολογητή της πίστεως, αλλά και το αιώνιο πρότυπο του μετανοούντος ανθρώπου. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς θαυμάζει την πορεία του Πέτρου, από την ανθρώπινη αδυναμία στην θεία χάρη.
Ο Πέτρος υπήρξε ο πρώτος που εξέφρασε με πληρότητα την πίστη της Εκκλησίας. Όταν ο Κύριος ρώτησε τους μαθητές Του: «Υμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι;», εκείνος απήντησε, με θεία έμπνευση: «Σὺ εἶ ὁ Χριστός, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος».
Η ομολογία αυτή δεν ήταν προϊόν ανθρώπινης σοφίας. Ήταν θεία αποκάλυψη, γι’ αυτό και ο Χριστός απήντησε: «Οὐκ ἀπεκάλυψέ σοι σὰρξ καὶ αἷμα, ἀλλ’ ὁ Πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς».
Ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας διδάσκει ότι ο Πέτρος έγινε στόμα ολοκλήρου του Αποστολικού χορού, ενώ ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος τον αποκαλεί «κορυφαίον του χορού των μαθητών» και αναρωτιέται: «Τι μείζον Πέτρου; ή τι ίσον Παύλου;» – ποιος είναι, δηλαδή, μεγαλύτερος από τον Πέτρο, ή ίσος με τον Παύλο; Τους αποκαλεί «μακαρία δυάδα» και «παρηγορία των εθνών».
Και ποιος μπορεί να μην συγκινηθεί βλέποντας τον Αναστημένο Χριστό να απευθύνει τρεις φορές την ερώτηση: «Σίμων Ιωνά, αγαπάς με;» και να παραδίδει στα χέρια του την φροντίδα της Εκκλησίας Του;
Δίπλα στον Πέτρο στέκεται ο μέγας Παύλος, ο Απόστολος των Εθνών, ο διδάσκαλος της Οικουμένης, το εκλεκτό σκεύος της χάριτος.
Εάν ο Πέτρος φανερώνει το θαύμα της μετανοίας, ο Παύλος φανερώνει το θαύμα της μεταμορφώσεως, διότι εκείνος που κατεδίωκε την Εκκλησία, έγινε ο μεγαλύτερος υπερασπιστής της. Εκείνος που πολεμούσε το όνομα του Χριστού, έγινε ο ενδοξότερος κήρυκάς Του.
Η πορεία προς την Δαμασκό αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αποκαλύψεις της δύναμης του Θεού μέσα στην ιστορία. Ένα φως από τον ουρανό, μία φωνή θεϊκή, ένα κάλεσμα σωτηρίας. «Σαούλ, Σαούλ, τί με διώκεις;»
Από εκείνη την στιγμή, ολόκληρη η ζωή του άλλαξε. Ο Χριστός έγινε η αρχή, το μέσον και το τέλος της υπάρξεώς του, γι’ αυτό αργότερα θα γράψει: «Ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» και «Εμοί το ζην Χριστός και το αποθανείν κέρδος».
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος διερωτάται, ποια γλώσσα μπορεί να περιγράψει το μεγαλείο της ψυχής του. Τον παρουσιάζει ως άνθρωπο, που ξεπέρασε κάθε ανθρώπινο μέτρο αγάπης προς τον Θεό, που είχε μέσα του μία ακατάπαυστη φωτιά του Αγίου Πνεύματος, που δεν λογάριαζε, ούτε κινδύνους, ούτε θανάτους.
Και πράγματι. Ποιος άλλος υπέμεινε τόσες φυλακίσεις, τόσες μαστιγώσεις, τόσους λιθοβολισμούς, τόσα ναυάγια, τόσες στερήσεις, για χάρη του Χριστού; Ποιος άλλος διέτρεξε τόσες χώρες και τόσες πόλεις, κηρύττοντας Χριστό Εσταυρωμένο και Αναστάντα;
Η Εκκλησία δεν εορτάζει χωριστά τους δύο Αποστόλους, αλλά τους τιμά μαζί. Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς παρατηρεί ότι η Εκκλησία τους στεφανώνει, με κοινή δόξα και κοινή τιμή.
Ο Πέτρος και ο Παύλος είναι δύο διαφορετικοί δρόμοι που οδηγούν στην ίδια αγιότητα. Ο ένας φανερώνει την δύναμη της πίστεως και ο άλλος την δύναμη της χάριτος. Ο ένας υπήρξε πρώτος στην ομολογία. Ο άλλος πρώτος στους αποστολικούς κόπους. Ο ένας άνοιξε τον δρόμο. Ο άλλος μετέφερε το Ευαγγέλιο στα πέρατα της Οικουμένης.
Και οι δύο έγιναν μάρτυρες της ίδιας αλήθειας, γι’ αυτό και η υμνολογία της Εκκλησίας τους αποκαλεί: «Ζεύγος ιερώτατον», «των Αποστόλων πρωτοθρόνους και της οικουμένης διδασκάλους» και «φωστήρας».
Ο μοναδικός σκοπός της ζωής τους ήταν να κηρύξουν τον Χριστό, να πεθάνουν για τον Χριστό και τελικώς να ζήσουν αιωνίως μαζί Του. Ας αναλογιστούμε, λοιπόν, το τίμημα που κατέβαλαν για την πίστη τους. Και οι δύο σφράγισαν το αποστολικό τους έργο με το μαρτύριο στην Ρώμη. Ο Πέτρος σταυρώθηκε, ενώ ο Παύλος αποκεφαλίστηκε.
Το κήρυγμά τους δεν ήταν θεωρία, ούτε φιλοσοφική διδασκαλία. Ήταν μαρτυρία ζωής και θανάτου, γι᾽ αυτό και ο λόγος τους εξακολουθεί να συγκλονίζει τις καρδιές των ανθρώπων, μετά από δύο χιλιάδες χρόνια, αν και η σημερινή πραγματικότητα μάς πληγώνει.
Μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία, κλιμακώνονται οι συγκρούσεις στην Μέση Ανατολή, νέες εστίες βίας ανάβουν παντού. Η κοινωνία μας διχάζεται από ιδεολογίες πολιτικές και προσωπικές αντιπαλότητες.
Μπροστά σ᾽ αυτή την κατάσταση, οι πρωτοκορυφαίοι Πέτρος και Παύλος μάς καλούν, να θυμηθούμε ότι «οὔκ ἔνι Ἰουδαῖος, οὐδὲ Ἕλλην, οὔκ ἔνι δοῦλος, οὐδὲ ἐλεύθερος … πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Γαλ. 3,28).
Ιδιαίτερα στις ημέρες μας, όπου η πίστις δοκιμάζεται από την αδιαφορία, τον σχετικισμό, τον πνευματικό αποπροσανατολισμό, την σύγχυση και την πνευματική αποξένωση, η μαρτυρία των Πρωτοκορυφαίων γίνεται ακόμη πιο επίκαιρη και διαχρονική.
Μας υπενθυμίζουν ότι η αλήθεια του Χριστού δεν είναι μία ιδέα ανάμεσα σε άλλες ιδέες, αλλά η οδός της ζωής και της σωτηρίας και αυτή η αλήθεια αξίζει κάθε θυσία. Ο Πέτρος μας διδάσκει να σηκωνόμαστε, μετά την πτώση. Ο Παύλος μας διδάσκει να μεταμορφώνουμε ολόκληρη την ζωή μας, διά της χάριτος.
Η Εκκλησία τους τιμά μαζί, ψάλλοντας: «Ποῖοις εὐφημιῶν στέμμασιν αναδήσωμεν Πέτρον και Παῦλον; τούς διηρημένους τοῖς σώμασι καί ἡνωμένους τῷ πνεύματι».
Η αγιογραφία τους παρουσιάζει, να αγκαλιάζουν ο ένας τον άλλον και να κρατούν μαζί μία μικρή Εκκλησία, υποδηλώνοντας, ότι μέσα απ᾽ αυτήν την ενότητα, ο καθένας τους πρόσφερε διαφορετική μαρτυρία.
Παρά τις διαφορετικές καταβολές τους, η αγάπη τους για τον Χριστό τους έκανε να προχωρήσουν «ὁμοθυμαδόν», να κηρύξουν την ίδια πίστη και να μαρτυρήσουν την ίδια αλήθεια.
Ας αγωνιστούμε κι εμείς για ειρηνική συνύπαρξη, στήριξη σε όσους υποφέρουν από την φτώχεια και τον πόλεμο. Ας μην επιτρέψουμε, να επικρατήσει ο λόγος της βίας και του μίσους, αλλά ο ειρηνοποιός λόγος του Χριστού. Η ενότητα, εξάλλου, δεν επιβάλλεται με την βία, αλλά χαρίζεται ως δωρεά του Αγίου Πνεύματος.
Η Βέροια δικαίως καυχάται για τον Απόστολο των Εθνών, ο οποίος έφθασε διωκόμενος από τους Θεσσαλονικείς Ιουδαίους και αναδείχθηκε για τους Βεροιείς διδάσκαλος και καθοδηγητής στην πίστη. Ο λόγος που κήρυξε από το Βήμα παραμένει μέχρι σήμερα ζωντανός και φωτίζει την ζωή μας.
Επιτρέψτε μου, κλείνοντας, να διαβιβάσω σε όλους σας τις εγκάρδιες πατρικές ευχές και ευλογίες της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, σε όλους όσοι κοπίασαν για την επιτυχία των Παυλείων και ιδιαιτέρως στον Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη σας και τους αξίους συνεργάτες του.
Καθώς λοιπόν τιμούμε σήμερα την σεπτή μνήμη Πέτρου και Παύλου, ας τους παρακαλέσουμε να ενισχύουν και την δική μας πορεία προς Εμμαούς. Να μας διδάξουν την πίστη του Πέτρου. Να μας χαρίσουν τον ζήλο του Παύλου. Να μας εμπνεύσουν την αγάπη προς την Εκκλησία. Να μας οδηγήσουν σε βαθύτερη μετάνοια. Να μας καταστήσουν αληθινούς μαθητές του Κυρίου. Αμήν!
Το εσπέρας της Δευτέρας, 29ης Ιουνίου, τελέστηκε στο «Βήμα» του Αποστόλου Παύλου στη Βέροια ο καθιερωμένος υπαίθριος Διορθόδοξος Πολυαρχιερατικός Εσπερινός, ο οποίος σήμανε και τη λήξη των ΛΒ´ Παυλείων που διοργάνωσε η Αποστολική Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας προς τιμήν του ιδρυτού της τοπικής Εκκλησίας, Αποστόλου των Εθνών Παύλου.
Εκ μέρους των συμμετεχόντων Ιεραρχών χαιρετισμό απηύθυνε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σουηδίας κ. Κλεὀπας, εκπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου.
Χαιρετισμός Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα
στο Βήμα του Αποστόλου Παύλου στην Βέροια
«Παύλεια» 2026
Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμων,
Σεβασμιώτατοι και Θεοφιλέστατοι Άγιοι Αρχιερείς,
Σεβαστοί Πατέρες,
Εξοχώτατοι και Εντιμότατοι Άρχοντες,
Ελλογιμώτατοι Καθηγητές,
Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί,
Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση, βρισκόμαστε σήμερα στο ιστορικό Βήμα του Αποστόλου Παύλου, στην Βέροια, εκεί όπου ο Απόστολος των Εθνών στάθηκε, πριν από σχεδόν δύο χιλιετίες, και κήρυξε το Ευαγγέλιο στους ευγενείς Βεροιείς.
Οι Πράξεις των Αποστόλων σημειώνουν ότι οι Βεροιείς ήταν πιο «ευγενείς» από τους Θεσσαλονικείς, διότι δέχθηκαν τον λόγο με προθυμία και ερευνούσαν καθημερινά τις Γραφές, και πολλοί Ιουδαίοι και επιφανείς Ελληνίδες και άνδρες πίστεψαν στον Χριστό.
Στην γη αυτή, που ο Απόστολος πότισε με το κήρυγμα και το αίμα του, η Εκκλησία της Βεροίας κρατά ζωντανό το αποστολικό πνεύμα. Εδώ και περισσότερο από τρεις δεκαετίες, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κ.κ. Παντελεήμων διοργανώνει τα «Παύλεια», μια πανδαισία πνευματικών, επιστημονικών, καλλιτεχνικών και κοινωνικών εκδηλώσεων, που τιμούν τον Απόστολο των Εθνών και μετατρέπουν την Βέροια σε σταθμό για όλο τον Ορθόδοξο κόσμο.
Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν διεθνές επιστημονικό συνέδριο, πολιτιστικά και φιλανθρωπικά δρώμενα και κορυφώνονται με την πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία και τον σημερινό πανoρθόδοξο Εσπερινό, στο Βήμα, όπου ιεράρχες και πιστοί απ᾽ όλο τον κόσμο συναντώνται, για να δοξολογήσουν τον Θεό.
Φέτος το θέμα του συνεδρίου «Ο Απόστολος Παύλος και το Βάπτισμα» υπενθυμίζει ότι δεν υφίσταται πλέον «Ιουδαίος ή Έλληνας… όλοι είμαστε ένα εν Χριστώ Ιησού».
Από το αρχαίο αυτό Βήμα, επιτρέψτε μου να συγχαρώ τους διοργανωτές και ιδιαίτερα τον Σεβασμιώτατο Άγιο Βεροίας, ο οποίος, με εμπνευσμένη ποιμαντική μέριμνα, κρατά ζωντανή την αποστολική παράδοση και ανοίγει τους ορίζοντες του τόπου του, σε όλη την οικουμένη.
Η παρουσία σας, Άγιοι Αδελφοί από άλλα Πατριαρχεία και Εκκλησίες, συμβολίζει την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Όπως ο Απόστολος Παύλος κατέδειξε ότι στην Εκκλησία δεν υπάρχουν διαχωρισμοί καταγωγής, φύλου ή κοινωνικής τάξεως, αλλά όλοι αποτελούμε μέλη του σώματος του Χριστού, έτσι και σήμερα οφείλουμε να στεκόμεθα ενωμένοι απέναντι στις προκλήσεις της εποχής, δίδοντας μαρτυρία πίστεως και αγάπης.
Στα πρόσωπα των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου ανακαλύπτουμε το πρότυπο αυτής της ενότητος. Εκείνοι, αν και διαφορετικής παιδείας και χαρακτήρος, αγάπησαν τον ίδιο Κύριο και ομολόγησαν την ίδια αλήθεια και πίστη.
Ο Απόστολος Παύλος μάς καλεί να θυμηθούμε, ότι υπάρχει «ένα σώμα και ένα πνεύμα… ένας Κύριος, μία πίστη, ένα βάπτισμα».
Η Ιερά Μητρόπολις Βεροίας, με την ευρεία προσέγγιση των Παυλείων, διευρύνει αυτή την εμπειρία. Φέρνει κοντά επιστήμονες και πιστούς, Έλληνες και ξένους· όλους μας ενώνει ο θείος Παύλος.
Η εορτή των Πρωτοκορυφαίων Αποστόλων μας προτρέπει, επίσης, να καλλιεργήσουμε την ενότητα και την συμφιλίωση. Ο Πέτρος και ο Παύλος, παρά τις διαφορετικές πορείες τους, ένωσαν τις δυνάμεις τους για την οικοδομή της Εκκλησίας. Αυτή η ενότητα, μέσα στην διαφορετικότητα, είναι καρπός του βαπτίσματος που καταργεί τα διαχωριστικά τείχη και μας καλεί να ζήσουμε ως αδελφοί.
Στην εποχή μας, όπου οι πολεμικές ρητορικές και οι ατομικισμοί διχάζουν, η μαρτυρία των δύο Αποστόλων γίνεται σύμβολο κοινής πορείας και αδελφικής συνύπαρξης. Σ᾽ έναν κόσμο πληγωμένο από πολέμους και διαιρέσεις, η Βέροια γίνεται σήμερα ένα ζωντανό παράδειγμα ειρήνης και συνεργασίας.
Ας κρατήσουμε ζωντανό το μήνυμα των πρωτοκορυφαίων, ενότητα στην πίστη, ομοψυχία στην αγάπη, συμπόρευση στην αποστολή.
Επιτρέψτε μου, κλείνοντας, να διαβιβάσω σε όλους σας τις εγκάρδιες πατρικές ευχές της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος, του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, σε όλους όσοι κοπίασαν για την επιτυχία των Παυλείων και ιδιαιτέρως στον Σεβασμιώτατο Ποιμενάρχη σας κ. Παντελεήμονα.
Είθε ο Απόστολος Παύλος, ο ιδρυτής της Εκκλησίας της Βεροίας, να πρεσβεύει υπέρ της πόλεως ταύτης, της πατρίδος μας και της δοκιμαζομένης ανθρωπότητος καθόλης. Είθε τα Παύλεια, να συνεχίσουν να φωτίζουν την Εκκλησία μας και τον κόσμο, και οι πρεσβείες των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου να μας συνοδεύουν, ώστε να πορευόμεθα «ἐν καινότητι ζωῆς». Αμήν.
