Ὁμιλία τῆς Α. Θ. Παναγιότητος τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου κατά τήν ἀπονομήν εἰς Αὐτόν τῆς ἀνωτέρας τιμητικῆς διακρίσεως τοῦ Χρυσοῦ Σταυροῦ μετά Χρυσοῦ Κλάδου ἀπό τόν Ἑλληνικόν Ἐρυθρόν Σταυρόν (Παρασκευή, 08 Μαΐου 2026)
Μακαριώτατε ἀδελφέ Ἀρχιεπίσκοπε Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερώνυμε,
Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Νέας Ἰωνίας καί Φιλαδελφείας κύριε Γαβριήλ,
Ἐξοχώτατοι,
Ἐντιμότατε Πρόεδρε τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ κ. Αὐγερινέ, καί ἐκλεκτά μέλη τοῦ Κεντρικοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου του,
Ἀγαπητοί ἐθελοντές,
Τέκνα ἐν Κυρίῳ εὐλογημένα,
Χριστός Ἀνέστη!
Μέ πολλή χαρά συμμετέχουμε στήν παροῦσα ἐκδήλωση, ἡ ὁποία εἶναι ἀφιερωμένη στό ἀνεκτίμητο ἔργο τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἐρυθρᾶς Ἡμισελήνου, δύο θεσμῶν πού ἔχουν καταστῆ παγκόσμια σύμβολα ἀνιδιοτελοῦς προσφο-ρᾶς καί ἔμπρακτης ἀγάπης πρός τόν πάσχοντα ἄνθρωπο.
Μέ αἰσθήματα βαθυτάτης εὐγνωμοσύνης, ἀποδεχόμεθα τήν προσγινομένη πρός ἡμᾶς τιμή, ἐπισημαίνοντες καί ἐπαναλαμβάνοντες καί ἐνώπιόν σας, ὅτι κάθε διάκριση πρός τό ταπεινό πρόσωπό μας ἀναφέρεται κατ’ οὐσίαν στόν Οἰκουμενικό Θρόνο, τόν θεσμό πού ἐπί 35 ἔτη διακονοῦμε ὡς Προκαθήμενος. Ἡ μαρτυρία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἐκφράζει διαχρονικῶς τό ἦθος τῆς φιλανθρωπίας καί τῆς ἀλληλεγγύης διά ποιμαντικῶν, κοινωνικῶν καί ἀνθρω-πιστικῶν πρωτοβουλιῶν καί δράσεων.
Ἡ μέριμνα γιά τόν ἄνθρωπο ἀποτελεῖ οὐσιαστική ἔκφραση τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ἐκκλησία, στήν ἐγκόσμια μαρτυρία της, συναντᾶται καί συνεργάζεται μέ φιλανθρωπικούς ὀργανισμούς στόν κοινό στόχο τῆς διακονίας τοῦ πλησίον. Δέν εἶναι, λοιπόν, τυχαῖο ὅτι ἡ ἀποψινή ἐκδήλωση πραγματοποιεῖται ἐντός τοῦ Ἰωνικοῦ Κέντρου, τοῦ ἐντυπωσιακοῦ τούτου συγκροτήματος τῆς τοπικῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, τό ὁποῖον ἀνηγέρθη προσω-πικῇ μερίμνῃ ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ τοῦ Ἱερωτάτου Μητροπο-λίτου Νέας Ἰωνίας κ. Γαβριήλ. Εἴχαμε τήν εὐκαιρία νά ἐπισκεφθοῦμε αὐτό τό περικαλλές κτήριο σέ προηγούμενη ἐπίσκεψή μας, πρό τῆς πλήρους ἀποπερατώσεως τῶν οἰκοδομικῶν ἐργασιῶν. Σήμερα ἀντικρίζουμε ὁλοκληρωμένο πλέον τό ἔργο καί σᾶς συγχαίρουμε θερμῶς, ἀγαπητέ ἀδελφέ, γιά τήν ἐμπνευσμένη αὐτή πρωτοβουλία. Εὐχόμεθα ὁ χῶρος αὐτός νά καταστῇ, ὡς ἤδη διαφαίνεται, ζῶσα ἑστία πνευματικῆς δημιουργίας καί πολιτισμοῦ. Ἀκριβῶς, σέ αὐτό τό πλαίσιο κρίνεται σημαντική ἡ φιλοξενία τῆς ἀποψινῆς ἐκδηλώσεως ἀπό τήν Ἱερά Μητρόπολη πού προσφέρει τόν χῶρο γιά τόν ἑορτασμό τῆς παγκόσμιας ἡμέρας ἑνός ἀνθρωπιστικοῦ ὀργανισμοῦ μέ διεθνῆ ἀναγνώριση.
Ὁ Ἐρυθρός Σταυρός, ἀπό τῆς ἱδρύσεώς του, καθιερώθηκε ὡς παγκόσμιο σύμβολο ἀνιδιοτελοῦς προσφορᾶς καί ἔμπρακτης φροντίδος πρός κάθε δοκιμαζόμενο ἄνθρωπο. Συγκλονισμένος ἀπό τή φρίκη τοῦ πολέμου, ὁ ἱδρυτής τοῦ ὀργανισμοῦ, Ἑρρῖκος Ντυνάν, ἐνέπνευσε ἕνα κίνημα πού ὑπερβαίνει σύνορα ἀλλά καί κάθε εἴδους διακρίσεις, θέτοντας στό ἐπίκεντρο τόν ἄνθρωπο. Τήν ἴδια εὐαισθησία ἐκφράζει καί ἡ Ἐρυθρά Ἡμισέληνος, πού ἱδρύθηκε ὡς ἀδελφός ὀργανισμός ὀλίγα ἔτη ἀργότερα, μέ τήν καθοριστική πρωτοβουλία τοῦ Ρωμηοῦ ἰατροῦ τοῦ Ὀθωμανικοῦ Στρατοῦ Μάρκου Πιτσιπιοῦ, ὁ ὁποῖος συνέβαλε οὐσιαστικῶς στή διαμόρφωση καί τήν ἑδραίωση τοῦ θεσμοῦ, ἐπιβεβαιώνοντας ὅτι ἡ φιλανθρωπία δύναται νά ἑνώνῃ τούς λαούς καί νά οἰκοδομῇ γέφυρες εἰρήνης.
Καθ’ ὅλην τήν ἱστορική τους πορεία, οἱ θεσμοί αὐτοί ἦσαν καί εἶναι ἀδιαλείπτως παρόντες, ὅπου ὑπάρχει δοκιμασία: στά πεδία τῶν συγκρούσεων, στίς φυσικές καταστροφές, στίς ἀνθρωπιστικές κρίσεις καί σέ κάθε κατάσταση ἀνάγκης. Ἡ συμβολή τους δέν περιορίζεται μόνον στήν ἄμεση ἀνακούφιση τοῦ πόνου, ἀλλά ἐπεκτείνεται καί στήν θεμελίωση καί τήν προαγωγή τοῦ διεθνοῦς ἀνθρωπι-στικοῦ δικαίου, καί στήν προστασία τῆς ἀνθρώπινης ἀξιοπρέ-πειας, ἀκόμη καί στίς πλέον ἀκραῖες συνθῆκες.
Αὐτή ἡ μαρτυρία φιλανθρωπίας ἀποτελεῖ, στήν πραγματικότητα, ἔκφραση μιᾶς βαθύτερης ἀλήθειας: ὅτι ὁ ἄνθρωπος, πλασμένος «κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ», εἶναι ἄξιος ἀπε-ριορίστου σεβασμοῦ. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δέν ἀντιλαμ-βάνεται τή φιλανθρωπία ὡς μιά ἁπλῆ ἠθική ὑποχρέωση, ἀλλά ὡς ζωντανή συμμετοχή στό ἔργο τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποκαλύπτεται ὡς «φιλάνθρωπος». Μάλιστα, ὁ ἴδιος ὁ Χριστός ταυτίζει τήν μέριμνα γιά τούς ἐν ἀνάγκαις μέ τήν προσφορά πρός τόν Ἴδιο: «ἐπείνασα καί ἐδώκατέ μοι φαγεῖν… ἠσθένησα καί ἐπεσκέψασθέ με… ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε» (Ματθ. κε´, 35-40). Ἡ δέ ἀποστολική προτροπή «ἀλλήλων τά βάρη βαστάζετε» (Γαλ. ς´, 2) φανερώνει ὅτι ἡ μέριμνα γιά τόν ἄλλον, ἀποτελεῖ οὐσιῶδες στοιχεῖο τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Στό πρόσωπο τοῦ πλησίον, καί ἰδιαίτερα τοῦ πτωχοῦ, τοῦ τραυμα-τισμένου, τοῦ πρόσφυγα καί τοῦ ἀσθενοῦς, καλούμαστε νά ἀναγνωρίσουμε τόν ἴδιο τόν Χριστό καί νά ἀνταποκριθοῦμε ὄχι μέ λόγια, ἀλλά «ἐν ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ» (Α´ Ἰω. γ´, 18). Ἔτσι, ἡ φιλανθρωπία καθίσταται τρόπος ὑπάρξεως, ἔκφραση τῆς ἀγάπης πού δέν γνωρίζει ὅρια καί ὑπερβαίνει κάθε διάκριση. Ἀπό αὐτήν τήν πνευματική ὀπτική, ἡ ἀλληλεγγύη δέν ἀποτελεῖ ἁπλῶς κοινωνική ἀνάγκη, ἀλλά ἐκκλησιολογικό γεγονός· ἐκφράζει τήν ἑνότητα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καί τήν κοινή κλήση ὅλων πρός σωτηρία.
Ἰδιαιτέρως ἐπιθυμοῦμε νά ἐξάρουμε τό πολυσχιδές καί ἀδιάλειπτο ἔργο τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, ὁ ὁποῖος, ἐν μέσῳ δυσχερειῶν καί κρίσεων, σπεύδει διαρκῶς πρός βοήθειαν τῶν ἐνδεῶν καί τῶν δοκιμαζομένων. Ἡ παρουσία τῶν ἐθελοντῶν του, ἰδιαιτέρως σέ καιρούς φυσικῶν καταστροφῶν, πολεμικῶν συγκρούσεων, μεταναστευτικῶν ροῶν καί κοινωνικῶν ἀναταραχῶν, ἀποτελεῖ ζωντανή μαρτυρία ἀνιδιοτελοῦς προσφορᾶς.
Ἀγαπητοί ἐθελοντές,
Τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο παρακολουθεῖ μέ βαθειά ἐκτίμηση τήν ἀποστολή σας καί ἐπικροτεῖ τή συνεργασία ὅλων τῶν δυνάμεων τῆς κοινωνίας γιά τήν ἀνακούφιση τοῦ πόνου καί τήν ἐνίσχυση τῆς ἐλπίδος.
Μέσα σέ ἕνα κόσμο ταραγμένο καί ἀβέβαιο, ὅπου ὁ πόνος καί ἡ δοκιμασία συχνά ἐπισκιάζουν τήν ἐλπίδα, ἡ διακονία σας προβάλλει ὡς ἤρεμο ἀλλά ἰσχυρό φῶς. Ἐκεῖ ὅπου ὁ ἄνθρωπος πληγώνεται, ἐσεῖς σπεύδετε ὄχι μόνον μέ ὑλική βοήθεια, ἀλλά καί μέ τήν παρηγορητική δύναμη τῆς ἀνθρώπινης ἐγγύτητος. Ἐκεῖ ὅπου ἡ ἀπόγνωση ἀπειλεῖ νά κυριαρχήσῃ, ἡ παρουσία σας καθίσταται μαρτυρία ὅτι ἡ ἀγάπη δύναται ἀκόμη νά θεραπεύῃ καί νά ἀνακαινίζῃ τόν κόσμο.
Σᾶς συγχαίρουμε γιά τό ὑψηλό αἴσθημα εὐθύνης, μέ τό ὁποῖο διακονεῖτε τόν ἐμπερίστατο ἀδελφό. Σᾶς συγχαίρουμε γιά τήν ἀφιλοκερδῆ προσφορά καί τήν ἀκούραστη παρουσία σας ἐκεῖ ὅπου ὁ πόνος ξεχειλίζει. Σᾶς συγχαίρουμε γιά τό ἦθος τῆς ἀλληλεγγύης πού καλλιεργεῖτε καί μεταδίδετε, ὡς ζωντανό παράδειγμα πρός τήν κοινωνία. Σᾶς συγχαίρουμε γιά τήν ἑτοιμότητα καί τήν αὐταπάρνηση μέ τίς ὁποῖες ἀνταποκρίνεσθε σέ κάθε δοκιμασία. Σᾶς συγχαίρουμε ἰδιαιτέρως, ἀγαπητοί ἐθελοντές, διότι μέ τή σιωπηλή σας διακονία καθιστᾶτε ὁρατή τή δύναμη τῆς ἀγάπης καί διασώζετε τήν ἐλπίδα.
Μέ αὐτές τίς σκέψεις καί τά αἰσθήματα, εὐχόμεθα ὁ παντελεήμων καί φιλάνθρωπος Θεός νά ἐνισχύῃ τό ἔργο τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, νά εὐλογῇ τούς κόπους καί νά καθοδηγῇ κάθε προσπάθεια τῶν μελῶν του. Ἐπευλογοῦμε δέ ὅλους ἐσᾶς τούς προσφιλεῖς ἐθελοντές καί σᾶς προτρέπουμε νά συνεχίσετε τήν θυσιαστική σας προσφορά πρός τόν πάσχοντα συνάνθρωπο, κατά τό Βιβλικό: «ἐπιμελήθητε αὐτοῦ, καί ὅ,τι ἄν προσδαπανήσητε, Κύριος ὁ Θεός ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαι Αὐτόν ἀποδώσει ὑμῖν» (βλ. Λουκ. ι´, 33).
Χριστός Ἀνέστη!