Του Πασχάλη Βαλσαμίδη
Καθηγητή του Τμήματος Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης
Η ΕΙΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΝ ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΙΑΔΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΧΑΡΙΣΙΑΔΗ, ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΡΙΓΚΗΠΟΝΝΗΣΩΝ, ΔΕΡΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΚΑΙΑΣ
Πριν από πέντε χρόνια εν μέσω της πανδημίας του κορονοϊού και συγκεκριμένα στις 8 Απριλίου 2021, ημέρα Πέμπτη το μεσημέρι, εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Γέρων Νικαίας Κωνσταντίνος Χαρισιάδης σε ηλικία 92 ετών, ενώ νοσηλευόταν σε νοσοκομείο της Πόλης.
Νωρίτερα, στις 13 Φεβρουαρίου 2021, υπέστη πτώση στο σπίτι του με αποτέλεσμα να υποστεί κάταγμα στον γοφό. Μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο, όπου υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση. Παράλληλα αντιμετώπισε και προβλήματα με τα νεφρά του. Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του τον επισκέφθηκαν ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. κ. Βαρθολομαίος, αρχιερείς κ.ά.
Θεώρησα υιϊκή υποχρέωση να γράψω ολίγα για να τιμήσω τη μνήμη του Γέροντά μου, ο οποίος υπήρξε σεβάσμιος και αγαπητός στην ομογένεια της Πόλης αλλά και στο εξωτερικό, σε όσους είχαν την τύχη να τον γνωρίσουν ή να δεχτούν την ευεργεσία του.
Στο παρελθόν έχω γράψει αρκετές φορές και έχω παραχωρήσει μία συνέντευξη για τον μακαριστό Μητροπολίτη από Δέρκων Νικαίας Κωνσταντίνο. Αυτή τη φορά θα παρουσιάσω άγνωστα στοιχεία για τη ζωή του, λίγο πριν και μετά την εκλογή του σε Επίσκοπο Απολλωνιάδος, συνοδευόμενα από ανέκδοτες φωτογραφίες από τη χειροτονία του.
Ο μακαριστός Κωνσταντίνος, αφού διήλθε τις ιερατικές βαθμίδες του διακόνου και του πρεσβυτέρου, είχε φθάσει στην ηλικία των 43 ετών όταν εξελέγη Επίσκοπος Απολλωνιάδος. Όπως μου είχε διηγηθεί, είχε περάσει πολλά στη ζωή του. Συχνά μου έλεγε: «Όσα πέρασα είναι αρκετά για να γράψω ένα βιβλίο».
Μεταξύ των πολλών που μου διηγήθηκε, ανέφερε και ένα περιστατικό που τον είχε στενοχωρήσει ιδιαίτερα. Όταν υπηρετούσε ως αρχιδιάκονος της Μητροπόλεως Δέρκων, αναγκάστηκε να διακόψει την διακονία του για να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία. Μετά την ολοκλήρωσή της, ο τότε Μητροπολίτης Δέρκων Ιάκωβος (1950-1977) στη θέση του είχε διορίσει τον Γερμανό Αθανασιάδη, μετέπειτα Μητροπολίτη Θεοδωρουπόλεως. Έτσι, ο Κωνσταντίνος βρέθηκε για ένα διάστημα χωρίς ενορία και μισθό.
Η μητέρα του, Αναστασία, δραστήρια γυναίκα, διαμαρτυρήθηκε στον Πατριάρχη Αθηναγόρα (1948-1972), ο οποίος έδωσε εντολή να του καταβληθούν τα χρήματα για το χρονικό διάστημα κατά το οποίο παρέμενε απλήρωτος. Ο Κωνσταντίνος ζήτησε επίσης από τον ίδιο Πατριάρχη να προσληφθεί στα Πατριαρχικά γραφεία ως γραμματέας ή κωδικογράφος, όμως το αίτημά του δεν έγινε αποδεκτό.
Αρωγοί του στάθηκαν οι καθηγητές της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης Βασίλειος Αναγνωστόπουλος και Βασίλειος Σταυρίδης, οι οποίοι συνέστησαν την πρόσληψή του στον Μητροπολίτη Ικονίου Ιάκωβο (1950-1965), σχολάρχη της Σχολής. Έτσι, τον Μάρτιο του 1956 προσελήφθη αρχικά ως επιμελητής, στη συνέχεια ως γραμματέας και αργότερα ως καθηγητής.
Επιθυμούσε να πραγματοποιήσει διδακτορικές σπουδές στη Γαλλία με υποτροφία της Εκκλησίας και είχε υποβάλει σχετική αίτηση. Ωστόσο, περίμενε για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να λάβει απάντηση. Του προτάθηκε τότε να συνεχίσει τις σπουδές του στη Ρουμανία, αλλά ο ίδιος σκέφτηκε ότι επιστρέφοντας στην Τουρκία με τίτλο σπουδών από χώρα κομμουνιστικού καθεστώτος, το πτυχίο του ενδεχομένως να μην αναγνωριζόταν από το Υπουργείο Παιδείας της Τουρκίας, γεγονός που θα δυσχέραινε την προοπτική του να διδάξει στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.
Τελικά, αποφάσισε να μεταβεί στο Παρίσι με δικά του έξοδα για να συνεχίσει τις σπουδές του. Προς το τέλος όμως της παραμονής του εκεί, όπως ο ίδιος μου διηγήθηκε, κάποιοι στο Φανάρι διέδιδαν αρνητικά σχόλια σε βάρος του και καλλιεργούσαν κλίμα δυσπιστίας στο Πατριαρχείο και στον Πατριάρχη Αθηναγόρα, υποστηρίζοντας ότι δήθεν σκόπευε να παραμείνει στη Γαλλία και ενδεχομένως να αποσχηματιστεί. Ως αποτέλεσμα αυτών των πιέσεων αναγκάστηκε να διακόψει τις σπουδές του και να επιστρέψει στα καθήκοντά του στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.
Στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, ακόμη και στα μαθητικά μου χρόνια, οι φοιτητές συνήθιζαν να δίνουν παρατσούκλια στους καθηγητές, με τα οποία τους αποκαλούσαν στην καθημερινή ζωή της Σχολής. Τον μακαριστό Κωνσταντίνο τον αποκαλούσαν «Πιγκουίνο», επειδή τον παρομοίαζαν με πιγκουίνο, ενώ έναν άλλο λαϊκό συνάδελφό του τον έλεγαν «ο Τρίχας», προσωνύμιο με το οποίο τον αποκαλούσε και ο καθηγητής Κωνσταντίνος Καλλίνικος. Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά από χρόνια ένας μαθητής αποκάλυψε το παρατσούκλι στον Κωνσταντίνο, ο οποίος, όπως πάντα, αντέδρασε με ένα γλυκό χαμόγελο, ενώ ο δεύτερος καθηγητής δεν το έμαθε ποτέ.
Το 1971 ο Μητροπολίτης Δέρκων Ιάκωβος, σε ηλικία 83 ετών, όπως αναφέρει σε επιστολή του προς τον Πατριάρχη Αθηναγόρα, έγραφε: «αἰσθάνομαι ἐμαυτόν ἀδυνατοῦντα εἰς τὰ ποιμαντορικά μου καθήκοντα νὰ ἀνταποκρίνομαι… θερμὴν παράκλησιν, ἄλλωστε καὶ ἀνταποκρινόμενος εἰς τὴν εὐχὴν καὶ ἐπιθυμίαν τῶν εὐλογημένων χριστιανῶν τῆς ταπεινῆς μου ἐπαρχίας, ὑπὲρ προαγωγῆς τοῦ πρωτοσυγκέλλου μου, πανοσιολογιωτάτου ἀρχιμανδρίτου Γερμανοῦ Ἀθανασιάδου, εἰς ἐπίσκοπον, ἐξαιτοῦμαι εὐλαβῶς».
Ο Πατριάρχης Αθηναγόρας έλαβε υπόψη το αίτημά του και συζήτησε το θέμα με αρχιερείς του Θρόνου. Τότε ο Μητροπολίτης Χαλκηδόνος Μελίτων (1966-1989) πρότεινε συγχρόνως να προαχθεί σε επίσκοπο και ο αρχιμανδρίτης Κωνσταντίνος Χαρισιάδης. Επειδή όμως οι ψήφοι δεν επαρκούσαν για να εκλεγεί επίσκοπος ο Γερμανός, σύμφωνα με την επιθυμία του Ιακώβου, αποφασίστηκε τελικά να πραγματοποιηθούν δύο εκλογές.
Στη συνέχεια ο Πατριάρχης Αθηναγόρας έφερε το θέμα στην Αγία και Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και στις 11 Ιανουαρίου 1972 εξελέγησαν παμψηφεί ο Γερμανός Αθανασιάδης ως Επίσκοπος Αριανζού, βοηθός της Μητροπόλεως Δέρκων, και ο Κωνσταντίνος Χαρισιάδης ως Επίσκοπος Απολλωνιάδος, βοηθός της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως.
Η χειροτονία του δευτέρου προηγήθηκε και τελέστηκε στις 16 του ιδίου μηνός στον ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι από τον Μητροπολίτη Γέροντα Χαλκηδόνος Μελίτωνα συμπαραστατούμενο από τους μητροπολίτες Λαοδικείας Μάξιμο (1946-1979), Ροδοπόλεως Ιερώνυμο (1954-2005), Ειρηνουπόλεως Συμεών (1964-1987) και Κολωνείας Γαβριήλ (1967-2003).
Στη χειροτονία έλαβαν επίσης μέρος ο Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος Αρχοντώνης, νυν Οικουμενικός Πατριάρχης, ο Πρωτοπρεσβύτερος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Παναγιώτης Τσινάρας, ο Δευτερεύων Κύριλλος Δραγούνης, μετέπειτα Μητροπολίτης Μοσχονησίων, καθώς και ο Πατριαρχικός Διάκονος Ιάκωβος Σωφρονιάδης, μετέπειτα Μητροπολίτης Πριγκηποννήσων.
Η χειροτονία του πρώτου τελέστηκε στις 6 Φεβρουαρίου 1972 στο ναό της Αγίας Παρασκευής Θεραπείων από τον Μητροπολίτη Δέρκων Ιάκωβο, συμπαραστατούμενο από τους μητροπολίτες Nεοκαισαρείας Xρυσόστομο (1944-1950, 1951-1976), Mιλήτου Aιμιλιανό (1959-1985), Mύρων Χρυσόστομο (1961-1991) και Λύστρων Kαλλίνικο (1970-1979, 1985-2014).
Τον Μάρτιο του ιδίου έτους ο Πατριάρχης Αθηναγόρας (1948-1972) τοποθέτησε τον Κωνσταντίνο στην Αρχιερατική Προϊσταμενία Ταταούλων της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως. Στις 7 Ιουλίου 1972 εκοιμήθη ο Αθηναγόρας και στις 16 του ιδίου μηνός εκλέγεται Πατριάρχης ο Δημήτριος (1972-1991), ο οποίος στις 29 Ιουλίου 1972 αναθέτει στον Κωνσταντίνο την τοποτηρητεία της Μεγάλης Πρωτοσυγκελλίας.
Στις 21 Μαρτίου 1974 εκοιμήθη ο Μητροπολίτης Πριγκηποννήσων Δωρόθεος (1946-1974) και πέντε ημέρες αργότερα τον διαδέχθηκε ο Κωνσταντίνος.
Στις 15 Μαρτίου 1977, σε ηλικία 48 ετών, μετατέθηκε στη Μητρόπολη Δέρκων, προκειμένου να διαδεχθεί τον παραιτηθέντα λόγω γήρατος Μητροπολίτη Δέρκων Ιάκωβο.
Ποίμανε τη Μητρόπολη Δέρκων με βοηθό επίσκοπο τον Αριανζού Γερμανό, ο οποίος στις 5 Φεβρουαρίου 1987 προήχθη σε τιτουλάριο Μητροπολίτη Θεοδωρουπόλεως, έως τις 29 Αυγούστου 2011, οπότε ο Κωνσταντίνος εξελέγη στη Γεροντική Μητρόπολη Νικαίας, έχοντας επιτελέσει σημαντικό ποιμαντικό, κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο σε ιδιαίτερα δύσκολες εποχές.
Στιγμιότυπο από την χειροτονία του Απολλωνιάδος Κωνσταντίνου.
Ο εψηφισμένος Επίσκοπος Απολλωνιάδος Κωνσταντίνος αναγιγνώσκει Ομολογία πίστεως. Από αριστερά ο Δευτερεύων Κύριλλος Δραγούνης, μετέπειτα Μητροπολίτης Μοσχονησίων και δεξιά ο Πατριαρχικός Διάκονος Ιάκωβος Σωφρονιάδης, μετέπειτα Μητροπολίτης Πριγκηποννήσων.
Στιγμιότυπο κατά την προσφώνηση του Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μελίτωνος. Ο αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος Αρχοντώνης και ο Πρωτοπρεσβύτερος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Παναγιώτης Τσινάρας. Οι διάκονοι Κύριλλος Δραγούνης και Ιάκωβος Σωφρονιάδης.
Στιγμιότυπο κατά την προσφώνηση του Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μελίτωνος. Από δεξιά ο Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος, νυν Οικουμενικός Πατριάρχης, και ο Πρωτοπρεσβύτερος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Παναγιώτης Τσινάρας.
Στιγμιότυπο από την χειροτονία του Κωνσταντίνου. Διακρίνονται οι μητροπολίτες Λαοδικείας Μάξιμος και Ροδοπόλεως Ιερώνυμος. Στο βάθος από αριστερά οι μητροπολίτες Σάρδεων Μάξιμος Τσαούσης, Μύρων Χρυσόστομος Κωνσταντινίδης και Χαλδίας Κύριλλος Αξιώτης.
Στιγμιότυπο από την χειροτονία. Διακρίνονται οι μητροπολίτες Λαοδικείας Μάξιμος και Ροδοπόλεως Ιερώνυμος.
Ο Απολλωνιάδος Κωνσταντίνος ασπάζεται την Αγία Τράπεζα. Διακρίνονται οι μητροπολίτες Λαοδικείας Μάξιμος και Ροδοπόλεως Ιερώνυμος. Στο βάθος οι μητροπολίτες Ειρηνουπόλεως Συμεών Αμαρύλλιος, μετέπειτα Νικομηδείας, και Πέργης Ευάγγελος Γαλάνης.
Ο Απολλωνιάδος Κωνσταντίνος κατά την ώρα της χειροτονίας ασπάζεται το χέρι του Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μελίτωνος. Στο βάθος διακρίνεται ο Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος νυν Οικουμενικός Πατριάρχης.
Στιγμιότυπο από την ένδυση του αρχιερατικού σάκου στον Κωνσταντίνο Χαρισιάδη. Διακρίνεται ο Μητροπολίτης Κολωνείας Γαβριήλ Πρεμετίδης.
Στιγμιότυπο από την ένδυση μεγάλου ωμοφορίου στον Κωνσταντίνο. Διακρίνονται οι μητροπολίτες Χαλκηδόνος Μελίτων και Κολωνείας Γαβριήλ και οι διάκονοι Κύριλλος Δραγούνης και Ιάκωβος Σωφρονιάδης.
Στιγμιότυπο πριν την ένδυση της μίτρας από τον Μητροπολίτη Χαλκηδόνος Μελίτωνα. Διακρίνονται ο Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος Αρχοντώνης και ο διάκονος Ιάκωβος Σωφρονιάδης.
Στιγμιότυπο από την ένδυση της μίτρας στον Επίσκοπο Απολλωνιάδος Κωνσταντίνο από τον Μητροπολίτη Χαλκηδόνος Μελίτωνα.
Ο Επίσκοπος Απολλωνιάδος Κωνσταντίνος κατά την ημέρα της χειροτονίας του στην Ωραία Πύλη του Ναού του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι.
Στιγμιότυπο από τη θεία μετάληψη του Επισκόπου Απολλωνιάδος Κωνσταντίνου.
Ο Επίσκοπος Απολλωνιάδος Κωνσταντίνος Χαρισιάδης από τον Πατριαρχικό θρόνο ευλογεί το εκκλησίασμα.
Στιγμιότυπο από τη χειροτονία του Επισκόπου Απολλωνιάδος Κωνσταντίνου στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι.
Στιγμιότυπο από τη χειροτονία του Απολλωνιάδος Κωνσταντίνου κατά τη διάρκεια της διανομής αντίδωρου. Διακρίνεται ο Μ. Οικονόμος της Μ.τ.Χ.Ε. Μελέτιος Σακκουλίδης.
Ο Κωνσταντίνος αναγιγνώσκει τον χειροτονητήριο λόγο του στον Πατριαρχικό Οίκο προς τον Πατριάρχη Αθηναγόρα, παρουσία του Μητροπολίτου Χαλκηδόνος Μελίτωνος.
Η μητέρα του Απολλωνιάδος Κωνσταντίνου Αναστασία Χαρισιάδου μετά την χειροτονία ασπάζεται την χείρα του Πατριάρχου Αθηναγόρα. Στο βάθος διακρίνεται ο Μητροπολίτης Κολωνείας Γαβριήλ Πρεμετίδης.
Αναμνηστική φωτογραφία μετά την χειροτονία του Κωνσταντίνου στον Πατριαρχικό Οίκο: η μητέρα του Αναστασία Χαρισιάδου και ο Μ. Αρχιδιάκονος Θεόκλητος Ρόκας μετέπειτα Μητροπολίτης Μετρών και Αθύρων Θεόκλητος.
Αναμνηστική φωτογραφία μετά την χειροτονία του Κωνσταντίνου με τον καθηγητή της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης Βασίλειο Αναγνωστόπουλο.
Αναμνηστική φωτογραφία του Μ. Πρωτοσύγκελλου Επισκόπου Απολλωνιάδος Κωνσταντίνου με τον νεοεκλεγέντα Οικουμενικό Πατριάρχη Δημήτριο Παπαδόπουλο.
Ο νεοεκλεγείς Οικουμενικός Πατριάρχης Δημήτριος στον Πατριαρχικό Θρόνο του ναού Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι. Δίπλα του Μ. Αρχιδιάκονος Θεόκλητος Ρόκας.
Στιγμιότυπο του από την έξοδο του Πατριάρχου Δημητρίου από τον Πατριαρχικό ναό του Αγίου Γεωργίου, πλαισιωμένος από τον Μ. Πρωτοσύγκελλο Κωνσταντίνο, τον Μ. Αρχιδιάκονο Θεόκλητο και τον Δευτερεύοντα Ιωακείμ Νεραντζούλη μετέπειτα Μητροπολίτη Νικομηδείας.