Μητροπολίτου πρ. Χαλκηδόνος Ἀθανασίου
“Καμμιά φορά ὅταν στά μάτια σέ κοιτῶ μέσα τους χάνομαι καί νοιώθω πῶς μεθῶ καί ἀναρωτιέμαι, λέω πῶς γίνεται αὐτό νά ὑπάρχει τόση ὀμορφιά στόν κόσμο αὐτό τόν ἄσχημο; Ὅταν σέ ἔπλασε ὁ Θεός πρέπει νά εἶχε προφανῶς ἐμπνευση μεγάλη” (Ἄ. Βίσση).
Ἡ ἔμπνευση εἶναι αἰφνιδία καί αὐθόρμητη διανοητική σύλληψη χωρίς τήν ἄμεση συμμετοχή τῆς βούλησης.
Ξαφνική σύλληψη συνήθως πρωτότυπης ἰδέας ἀπό κάποιον πού τοῦ προκαλεῖ ἐνθουσιασμό καί τόν ὠθεῖ σέ δημιουργική ἐνέργεια.
Ἄν σύ μιλᾶς μέ τόν Θεό, αὐτό εἶναι προσευχή, ἄν ὁ Θεός μιλᾶ μαζύ σου αὐτό εἶναι ἔμπνευση. Ἡ ἔμπνευση εἶναι μεγαλοφυΐα, εἶναι ἕνα καί τό αὐτό.
Μεταφορικά νεοφώτιση ἡ θεία ἔμπνευση. Ἐτυμολογικά προέρχεται ἐκ τοῦ ἐν καί πνέω, μία πνοή ἐντός μας. Μία εἰκόνα, ἕνας ἀγαπημένος ἄνθρωπος, μία ἰστορία, ἕνα συναίσθημα. Τά πάντα σχεδόν ἠμποροῦν νά ἀποτελέσουν πηγήν ἐμπνεύσεως. Εἶναι ἡ πρώτη ἀσπίδα πού ξεκινᾶ τήν φωτιά τῆς δημιουργίας. Μᾶς κάνει νά παθιαζόμαστε, νά θέλουμε νά ἀνακαλύψουμε τίς δυνατότητές μας καί νά ἐξελιχθοῦμε μέσα στή ζωή. Εἶναι ἡ προϋπόθεση γιά νά πετύχουμε τούς στόχους μας καί νά δημιουργήσουμε μία ζωή γεμάτη νόημα πού ἀπολαμβάνουμε πού βιώνουμε νά τή ζοῦμε.
Τήν ἔμπνευση χρησιμοποιοῦν, πολλάκις, οὐχί, βεβαίως πάντοτε, καί ἐφ᾿ ὅσον τούς δίδεται ἡ δυνατότης καί εὐκαιρία ὅπως οἱ ἀρχιτέκτονες, ζωγράφοι, γλύπται, μουσικοί καί ἄλλοι.
Εἶναι δέ αὐτοί ὡς πρός τήν λοιπήν ἀπασχόλησίν των, ἐπαγγελματίαι ἤ ἐρασιτέχναι, ἄνδρες, γυναῖκες (Μοῦσαι), παιδία, ἡ φύσις, διάφορα ἀντικείμενα, κινήσεις, τά ὁποία συλλαμβάνει ὁ δημιουργός ἤ μέ τήν βοήθειαν ἄλλων, καί ἐπεξεργάζεται εἰς τό στάδιον τῆς εὐρετικῆς ἀκολούθως δέ ἐκτελεῖ τό ἔργον του. Θύραθεν ἤ θρησκευτικῆς χροιᾶς.
Σχετικῶς δε πρός τάς Μούσας λεκτέα τά ἐξῆς: Οἱ Μοῦσες ἐκ τοῦ Men στήν ἀρχαία ἑλληνική Μυθολογία εἶναι ἐννέα ἀρχαίες θεότητες κόρες τοῦ Δία καί τῆς Μνημοσύνης. Ἦσαν αὐτές νύμφες τοῦ βουνοῦ καί τῶν νερῶν. Ὅλας τάς ἐμάγευεν ἡ μουσική. Μᾶς κάναν νά ξεχνοῦμε τά βάσανά μας, καί ἁπαλύνουν τούς πόνους μας. Ἦταν αἱ θεαῖ τῆς μουσικῆς, τῶν μουσικῶν ὀργάνων, τοῦ χοροῦ, τῶν γλεντιῶν καί τῆς ποίησης. Δέν τίς ἐνδιέφερον οἱ ἀνθρώπινες ἀσχολίες καί ἀναζητούσαν ἥσυχο τόπο γιά νά ἀφιερωθοῦν στίς Καλές Τέχνες. Ἦταν προστάτιδες τῶν Τεχνῶν. Μεταφορικά ἐδήλουν πρόσωπο πού ἀποτελεῖ πηγήν ἐμπνεύσεως γιά ἕνα δημιουργό.
Ἡ ἔμπνευση ἠμπορεῖ χρονικῶς νά εἶναι μεγάλη ἤ μικρᾶ καί νά ἀποτελεῖται ἀπό μίαν ἤ περισσοτέρας λέξεις, νά εἶναι λόγος προφορικός, γραπτός, ποιητικός, μουσικός, ὀπτικός, ἀκουστικός καί ἄλλα.
Μεταξύ τῶν Μουσῶν ἰδιαιτέραν σημασίαν ἔχουν οἱ μοναχοί καί αἱ μοναχαῖ τῆς Δύσεως καί Ἀνατολῆς, ὡς ἡ Ἠσυχία, Μάχη, Λυδία καί ἄλλαι.
Ἔμπνευσον Κύριε, τούς πιστούς καί σεβομένους τούς λόγους σου πρός τήν τοῦ κόσμου σωτηρίαν καί ὡραιότητα τήν ὁποίαν ἐδώρησεν εἰς αὐτόν ἡ θεία σου ἔμπνευσις.