Του Αρχιμανδρίτου του Οικουμενικού Θρόνου Γεράσιμου Φραγκουλάκη
Αννόβερο Γερμανίας
Δημοσιεύματα του Πρακτορείου TASS, δια των ανακοινώσεων της Ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικής Κατασκοπείας (SVR), μεταφέρουν βαρείς υπαινιγμούς και καταγγελίες εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχου και των Βρετανικών Μυστικών Υπηρεσιών, υποστηρίζοντας δίχως αποδείξεις πως τάχα έχουν εμπλοκή σε γεωπολιτικές και εκκλησιαστικές διεργασίες στην Ανατολική Ευρώπη. Κατά τη συνήθη πρακτική της SVR, αντί για τεκμηριωμένα στοιχεία, προσφέρονται φερόμενες προθέσεις και υποκειμενικές ερμηνείες, διαθλασμένες δια της ρωσικής οπτικής.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος στο πλαίσιο του θεσμικού του ρόλου και κατά συνέπεια εξ υποχρεώσεως που απορρέει από αυτόν ακριβώς τον ρόλο προκειμένου να διαφυλάξει την ενότητα της Ορθοδοξίας, έχει αναλάβει κατά καιρούς πρωτοβουλίες για την επίλυση εκκλησιαστικών διαφορών και διαφωνιών. Βάσει ποιων στοιχείων τον κατηγορούν τώρα οι Ρώσοι ότι συνέπραξε με τις αρχές των Βαλτικών χωρών προς διαίρεση του ρωσικού ορθόδοξου κόσμου; Τούτο μόνον οι ίδιοι το γνωρίζουν και απαιτούν να γίνει δεκτό άκριτα, στερούμενοι όμως κάθε αποδεικτικού ερείσματος. Αδυνατούν να αντιληφθούν πως η εκχώρηση Αυτοκεφαλίας, ως πράξη εκκλησιαστικής αυτονομίας, συνιστά τόσο υποχρέωση όσο και δικαίωμα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στηριζόμενη σε βαθύ θεολογικό και εκκλησιολογικό υπόβαθρο και είναι πράξη με βαθιά θεολογική και εκκλησιολογική βάση και δεν μπορεί να ερμηνεύεται μονοσήμαντα ως πολιτική παρέμβαση ή εθνική στρατηγική.
Αναφέρει η SVR τη δημιουργία «δομών-μαριονετών» υπό τον Πατριαρχικό θώκο, στηριζόμενη σε τοπικούς εθνικιστές. Αλήθεια, ποιά στάση τηρεί έναντι της ενεργού παρέμβασης της Ρωσικής Εκκλησίας στα κανονικά εδάφη του Δευτερόθρονου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, όπου η ίδια κατασκεύασε δομές μαριονέτες;
Εικάζει η SVR ότι ο Πατριάρχης επιχειρεί να παρασύρει ιερείς και ποίμνιο μακριά από τη Μόσχα. Τι τραγική ειρωνεία! Τα ίδια μέσα που μετέρχεται η ρωσική πλευρά, τα αποδίδει και σε άλλους. Η ρωσική πραγματικότητα της Αφρικής διαστρεβλώνεται, εμφανιζόμενη ως σχέδιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατά της Μόσχας. Αυτό δεν είναι παρά ύβρις και πλάνη, προσβολή της αληθείας και της εκκλησιαστικής τάξεως.
Στο πλαίσιο της ρητορικής της ρωσικής εκκλησιαστικής και πολιτικής στρατηγικής, αγνοείται η διαδικασία αναγνώρισης Αυτοκεφαλίας, ενώ προβάλλεται η επέκταση των σχεδίων του Φαναρίου στην Ανατολική Ευρώπη. Εικοτολογώντας και πάλι η SVR περιγράφει την Σερβική Εκκλησία ως «ιδιαίτερα ανυπότακτη», δεμένη όμως στο ρωσικό άρμα, και πιθανολογεί στην χορήγηση Αυτοκεφαλίας στην «μη αναγνωρισμένη Ορθόδοξη Εκκλησία του Μαυροβουνίου».
Η ερμηνεία της Ρωσίας, ότι η ενδεχόμενη αυτή ενέργεια αποτελεί «μεθοδευμένο χτύπημα» στην κανονική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Σερβίας, φανερώνει πρωτίστως τις ανησυχίες για απώλεια επιρροής στα Βαλκάνια και λιγότερο αντανακλά την πραγματικότητα των εκκλησιαστικών διαδικασιών.
Οι αστήριχτες και βιαστικές προσεγγίσεις της SVR στερούνται της δέουσας προσοχής και επιστημονικής τεκμηρίωσης που απαιτείται σε κάθε εκκλησιαστική εξέλιξη και γεωπολιτική δυναμική της περιοχής. Η διάκριση μεταξύ πραγματικότητας και στρατηγικής επικοινωνίας, που συνήθως εξυπηρετεί εθνικά συμφέροντα, καθίσταται εκ των ων ουκ άνευ. Η Ρωσία περιπλανώμενη μεταξύ της νοσταλγίας για το παρελθόν και του φόβου της περιθωριοποίησης στη νέα παγκόσμια τάξη, αποκαλύπτει το συλλογικό της άγχος απώλειας του ιστορικού της ρόλου ως μεγάλης δύναμης. Αυτό την οδηγεί σε υπερβολές, υποψίες και άκριτη αντιμετώπιση κάθε πρωτοβουλίας τυο Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Παράλληλα, η Ρωσία επιχειρεί να παρουσιάσει εαυτήν ως θεματοφύλακα της Ορθοδόξου Παραδόσεως και των πατροπαράδοτων αξιών, ενισχύοντας εθνικό αίσθημα αποστολής και μοναδικότητας, εμφορούμενη από την περίφημη θεωρία της «Τρίτης Ρώμης». Έφθασε, δυστυχώς, να μεταπλάσσει την εκκλησιαστική πραγματικότητα σε εργαλείο πολιτικής και εθνικής προβολής, αγνοώντας το βαθύτερο πνεύμα της Εκκλησίας και την αποστολή της στον κόσμο.