Σχόλιο στις δηλώσεις του Μητροπολίτου Κερκύρας κ. Νεκταρίου
Του Αρχιμανδρίτου του Οικουμενικού Θρόνου Γεράσιμου Φραγκουλάκη
Πρόσφατα, άκουσα τις δηλώσεις του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κερκύρας κ. Νεκταρίου, ο οποίος κατά το κήρυγμά του στη Μόσχα τόνισε: «Υψώνω τα χέρια μου τα αρχιερατικά και ευλογώ τον ευλογημένο λαό της Ρωσίας και σεις να προσεύχεσθε για τον λαό της Ελλάδος, ο οποίος – μην ακούτε τους κυβερνώντες – ο λαός αγαπάει πολύ τη Ρωσία. Αγαπάει πολύ τους ρώσους αδελφούς και σήμερα γι’ αυτό είμαι κοντά σας για να σας μεταφέρω την αγάπη και τον χαιρετισμό».
Αναρωτιέμαι, ωστόσο, τι επιδιώκει ο Σεβασμιώτατος με τη δημοσιοποίηση τέτοιων θέσεων; Ελέχθη άραγε ότι οι Έλληνες δεν αγαπούν και δεν σέβονται τους Ρώσους; Υπάρχει στην πραγματικότητα πρόβλημα μεταξύ των δύο λαών; Ο Μητροπολίτης υποστηρίζει πως ο λαός της Ελλάδας αγαπά ιδιαίτερα τη Ρωσία και τους Ρώσους αδελφούς. Εντούτοις, μια τέτοια γενίκευση δεν ανταποκρίνεται στην πολυπλοκότητα των αισθημάτων και των αντιλήψεων που επικρατούν στην ελληνική κοινωνία.
«Πάντες γαρ εις Χριστόν εβαπτίσθημεν, Χριστόν ενεδύσασθε· ουκ ένι Ιουδαίος ουδέ Έλλην, ουκ ένι δούλος ουδέ ελεύθερος, ουκ ένι άρσεν και θήλυ· πάντες γαρ υμείς εις εστέ εν Χριστώ Ιησού» (Γαλ. 3, 27-28). Η Εκκλησία διδάσκει πως μπροστά στην αγάπη του Θεού καταργούνται τα τείχη των διαχωρισμών και της εθνικής ταυτότητας.
Η Ελλάδα είναι μια δημοκρατική χώρα με πλούσιες πολιτικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές επιρροές. Οι απόψεις των πολιτών για τη Ρωσία διαφέρουν και επηρεάζονται από τις προσωπικές εμπειρίες, τις τρέχουσες πολιτικές εξελίξεις και τις διεθνείς σχέσεις. Σήμερα δε, ένα πρόβλημα που απασχολεί όλη την ανθρωπότητα είναι ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, γεγονός που συγκινεί και τους Έλληνες. Όσοι αντιδρούν, κατακρίνουν εκείνους που προκαλούν τον πόλεμο, όχι τους ίδιους τους λαούς.
Οφείλει, λοιπόν, να γνωρίζει ο Σεβασμιώτατος πως βεβαίως αγαπούμε και τιμούμε τους Ρώσους αδελφούς μας, αλλά ταυτόχρονα εναντιωνόμαστε στους ηγέτες τους για τις πράξεις και τις επιλογές τους – αναφερόμενοι τόσο στους πολιτικούς όσο και στους εκκλησιαστικούς. Είναι οι ηγέτες που συχνά δημιουργούν τα μεγάλα προβλήματα που ταλανίζουν την οικουμένη. Εμείς, ως Έλληνες, δεν έχουμε γυρίσει την πλάτη σε κανέναν, αντιθέτως βιώσαμε την απομάκρυνση από τους ίδιους και την ακοινωνησία που μας επέβαλαν οι θρησκευτικοί τους άρχοντες.
Όπως λέει η Γραφή, «Αγαπάτε αλλήλους καθώς ηγάπησα υμάς» (Ιω. 13,34). Η αγάπη και ο σεβασμός προς τον συνάνθρωπο δεν γνωρίζουν σύνορα ή εθνικότητες. Η Εκκλησία, με το πνευματικό της κύρος, καλείται να στέκεται υπεράνω πολιτικών και εθνικών διακρίσεων, προάγοντας την ενότητα, την αλληλεγγύη και την κοινωνική ειρήνη.
Η στάση αυτή του Σεβασμιωτάτου αναδεικνύει την αναγκαιότητα προσεκτικότερης διατύπωσης του δημόσιου λόγου από τους εκκλησιαστικούς ηγέτες, με σεβασμό στη δημοκρατική νομιμότητα, την οικουμενικότητα της Εκκλησίας και την πολύμορφη φωνή της ελληνικής κοινωνίας. Η αγάπη και η ευλογία προς όλους τους λαούς οφείλουν να εκφράζονται χωρίς πολιτικές προεκτάσεις και γενικεύσεις, υπηρετώντας το αληθινό πνεύμα του χριστιανισμού για ενότητα και ειρήνη.
Ας ευχηθούμε η Εκκλησία να συνεχίσει να φωτίζει με τα μηνύματά της τους λαούς, καλλιεργώντας την αγάπη, την ειρήνη και τον σεβασμό μεταξύ όλων, πέρα από κάθε σύνορο και διαχωριστική γραμμή.